Lancering GovernanceScan

De online GovernanceScan geeft bestuurders beter inzicht in hun bedrijfsvoering. Ga zelf aan de slag!

De samenleving eist van maatschappelijke organisaties dat ze verantwoording afleggen over hun bedrijfsvoering. Van bestuurders van fondsenwervende instellingen, vermogensfondsen en religieuze instellingen wordt verwacht dat ze hun organisatie steeds verder professionaliseren. Daarvoor is goed inzicht in de bedrijfvoering nodig. De GovernanceScan van Van Lanschot biedt bestuurders dat inzicht.

Meer transparantie en moderner toezicht

De GovernanceScan loopt vooruit op het nieuwe validatiestelsel. Toenemende wet- en regelgeving, reputatiemanagement en good governance zijn belangrijke thema’s in de charitatieve sector. Daarom heeft de sector, verenigd in de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) en aangespoord door de overheid, het initiatief genomen een nieuw validatiestelsel te ontwikkelen dat voorziet in meer transparantie en moderner toezicht. Dit validatiestelsel bestaat uit vier pijlers: een code, een normenkader, toezicht en een centraal informatiepunt.

In het SBF zijn de fondsenwervende instellingen, de vermogensfondsen en de kerkelijke instellingen vertegenwoordigd. Omdat de verschillende groepen binnen het SBF (terecht) een eigen marsroute bewandelen bij de ontwikkeling van het validatiestelsel, is er sprake van verschillende snelheden. Ook komt de gezamenlijke vertegenwoordiging via het SBF niet duidelijk uit de verf. Bovendien is het maar de vraag óf en zo ja wanneer de overheid haar wens zal realiseren het validatiestelsel algemeen verbindend te verklaren.

Zelf aan de slag gaan

Wij vinden dat het in ieders belang is om hier niet op te wachten. Beter is het om nu al aan de slag te gaan. We zien dat bestuurders meer grip willen krijgen op de bedrijfsvoering van hun organisatie. Niet alleen vanwege reputatiemanagement, maar ook omdat ze als geen ander beseffen dat vrijwilligheid niet hetzelfde is als vrijblijvendheid. Charitatieve organisaties hebben minstens zoveel behoefte aan een professionele leiding als commerciële ondernemingen. We denken dan niet alleen aan de sector, de aangesloten fondsen en de bestuurders maar vooral ook aan de belangrijkste belanghebbenden: de maatschappelijke (vaak kwetsbare) groepen waar we het allemaal voor doen.

Hoe werkt de GovernanceScan?

De GovernanceScan is een online tool waarin vijf thema’s aan bod komen:

  • administratieve organisatie
  • bestuur
  • fiscale status
  • financiën
  • gedragscodes & normen

Per thema geven de bestuurders aan hoe dit binnen de organisatie geregeld is en welke waarde zij hieraan hechten. Op basis van de antwoorden wordt een rapport opgesteld dat de bestuurders direct inzicht geeft in wat ze zelf belangrijk vinden en wat beter kan. Voorbeelden van aandachtspunten zijn het ontbreken van een beleggingsstatuut en onduidelijke bestuursbevoegdheden en zittingstermijnen.

Een organisatie kan vervolgenskiezen voor een uitgebreide GovernanceScan inclusief een workshop voor alle bestuurders. Wij bespreken dan met de bestuurders de aandachtspunten en bepalen samen de eventuele vervolgstappen. Daarna stellen we samen een actieplan op. Afhankelijk van het specifieke actiepunt besluit het bestuur dit volledig zelf op te pakken of gebruik te maken van de expertise van Van Lanschot of van derden. Op deze manier is de organisatie goed voorbereid op de toekomst en is zij nog beter in staat haar doelstellingen te realiseren.

Figuur: voorbeeld van een samenvatting van de resultaten

Nieuwsbrief verenigingen en stichtingen oktober 2016 - voorbeeld governance scan

Nieuwsbrief verenigingen en stichtingen oktober 2016 - legenda GovernanceScan

Wat staat er in de GovernanceScan?

De GovernanceScan bevat vijf thema’s:

Administratieve organisatie

Hieronder verstaan we het geheel van interne regels, procedures en formele afspraken die tot doel hebben uw instelling optimaal te laten functioneren. In de GovernanceScan wordt gekeken naar de aanwezigheid en actualiteit van onder andere statuten, huishoudelijk reglement en taken. Maar ook of uw instelling een beleid ontwikkeld heeft op het gebied van fondsenwerving, giften, personeel en vrijwilligers. Ten slotte komen bevoegdheden en machtigingen aan bod.

Bestuur

Dit thema omvat de samenstelling en effectiviteit van het bestuur en de mate waarin taken en bevoegdheden duidelijk zijn vastgelegd en worden nageleefd. Het bestuur is het enige verplichte orgaan binnen een stichting. De vorming van een bestuur is dan ook een belangrijke aangelegenheid. Het is de taak van het bestuur om in de gaten te houden of het doel van de stichting wordt bereikt.

In de GovernanceScan wordt onder andere gekeken naar het bestuursmodel en de eventuele (formele) gelaagdheid in het bestuur. Verder komen aan bod: de verschillende taken en de gewenste scheiding daarvan, de invulling van bestuursvergaderingen, de organisatie van opvolging en de vraag in hoeverre de bestuurdersaansprakelijkheid is geregeld.

Fiscale status

Om erkend te worden als goededoeleninstelling moet een instelling aan bepaalde voorwaarden voldoen. Voldoet ze hieraan, dan kan ze gebruikmaken van bepaalde belastingvoordelen. Voor het verkrijgen van de gewenste fiscale status, gelden bijvoorbeeld regels in het kader van de ANBI-regeling en regels voor de jaarrekening. De GovernanceScan toetst in hoeverre de instelling aan deze regels voldoet. Net zoals de instelling zelf, is ook de regelgeving aan verandering onderhevig. Voldoet een instelling niet meer aan de actuele regelgeving, dan kan ze haar fiscale vrijstellingen verliezen. Het is daarom belangrijk om de instelling hierop periodiek te toetsen.

Financiën

Hieronder verstaan we de beschikbaarheid van financiële middelen en de wijze waarop de instelling hiermee omgaat. Financiële middelen vormen een belangrijk instrument om de doelstelling van de instelling te realiseren. Maar ook de feitelijke liquiditeitenstroom, betalingsmachtigingen, verantwoording en rapportage moeten goed geregeld zijn. De stakeholders mogen immers op geen enkel moment het vertrouwen verliezen in het voortbestaan van de instelling en de (toegezegde) bijdragen aan projecten. Het beheer van het vermogen en afspraken hierover moeten dus eenduidig zijn vastgelegd. Ook dat hoort bij de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de instelling.

Gedragscodes & normen

De SBF heeft een gedragscode voor filantropische instellingen opgesteld. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen fondsenwervende instellingen, vermogensfondsen en religieuze instellingen. Elke brancheorganisatie heeft vervolgens de taak om op basis van deze gedragscode een normenkader op te stellen, dat van toepassing is/wordt op de relevante instelling. De gedragscode vormt zo het raamwerk waarbinnen de normen worden gedefinieerd. Van Lanschot beschouwt de gedragscode van het SBF als een normatief kader waaraan de bestuurders en de instellingen hun eigen handelen kunnen toetsen. Op deze manier kan een instelling aangeven of zij voldoet aan de gestelde normen en ontstaat een gedetailleerd inzicht in de ruimte voor (noodzakelijke) verbetering.

Onbeperkt toegang tot de tool

Bent u nieuwsgierig geworden naar de GovernanceScan? Via onze website heeft u onbeperkt toegang tot de online tool. Onze ervaring is dat wanneer alle bestuurders van een instelling de GovernanceScan doen, er verschillende inzichten en prioriteiten naar voren komen. Als u hier samen vervolgens verder mee aan de slag wilt, dan kunnen wij u een uitgebreidere GovernanceScan aanbieden, gevolgd door een duidelijk rapport en een workshop. U krijgt dus concrete handvatten met verbeterpunten. Gun uw instelling deze kans. Daar hebben niet alleen u en uw instelling baat bij, maar zeker ook de maatschappij als geheel.

Van Lanschot ondersteunt fondsenwervende instellingen, vermogensfondsen en kerkelijke organisaties met adviezen en oplossingen op maat. Van optimale regie over het vermogen tot ondersteuning bij governance en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot