Betaalfraude: trap er niet in!

jeroen kragten
Jeroen Kragten
senior specialist cyber security
  1. Veilig bankieren
  2. artikelen
  3. Betaalfraude: trap er niet in!

Betaalfraude: trap er niet in!

blog
06 april 2021
Betaalfraude is een groeiend probleem, dat de afgelopen jaren landelijk miljoenen euro’s heeft gekost. Via een babbeltruc of met handige technische trucjes krijgen criminelen op een slinkse manier toegang tot bankgegevens. Hoe gaat betaalfraude in z’n werk?
Oplichting via internet is net zo oud als internetbankieren zelf. Criminelen proberen al jaren via internet aan bankgegevens te komen. Gebeurde dat eerst met e-mails boordevol spelfouten, de laatste tijd wordt betaalfraude steeds professioneler. De fraudeurs zijn slim, dus het is belangrijk dat u weet waar u voor op uw hoede moet zijn. Dit zijn de vier meest voorkomende vormen van betaalfraude.

1. Phishing en smishing

U krijgt een e-mailtje van de bank, met de waarschuwing dat uw bankpas verloopt of dat er iets op uw rekening moet worden gecheckt. In de e-mail zit een link om dat te regelen. Maar via die link wordt u naar een website van oplichters gestuurd, waar ze uw betaalgegevens binnen weten te hengelen: daarom heet deze manier van bankfraude phishing. De phishing-mails zien er bedrieglijk echt uit, met logo’s en zelfs een handtekening van uw contactpersoon of de directeur. U kunt zien dat het niet klopt door het e-mailadres van de afzender te bekijken, of door in de e-mail te bekijken naar welke website de link u stuurt. 

Oplichters proberen uw gegevens 'binnen te hengelen'

Soms worden de berichten niet via e-mail, maar via sms gestuurd. Dan noemen we het smishing. In zo’n sms-bericht staat soms zelfs de naam of het telefoonnummer van de bank als afzender. Belangrijk om te weten: uw bank zal nooit via een e-mail of sms vragen of u wilt inloggen op uw online bankrekening.

2. Spoofing (klantenservice-fraude)

De klantenservice van de bank aan de telefoon: er is fraude geconstateerd, u moet snel uw geld naar een andere rekening overboeken om het veilig te stellen. Fijn dat u wordt gewaarschuwd! Maar: dit is de klantenservice van uw bank helemaal niet en de rekening waar uw tegoed naartoe gaat, staat op naam van de fraudeurs. Zelfs als u in uw telefoon het nummer van de bank ziet staan, kan het gaan om fraudeurs. Via een technische truc bootsen zij dit nummer na. Twijfelt u of u spreekt met iemand van uw bank? Hang dan op en bel zelf met uw bank, via het nummer dat u vindt op de website of het telefoonnummer van uw vaste contactpersoon. Dan weet u zeker dat u met uw bank spreekt.

De keurige instructie laat zogenaamd zien hoe u uw pas correct doorknipt

3. Bankpas opsturen

Criminelen sturen een e-mail of een brief met de mededeling dat u een nieuwe bankpas krijgt, of dat er iets mis is met uw oude pasje. U moet uw pas doorknippen en opsturen, net als de pincode. De keurige instructie laat zien hoe u uw pas moet doorknippen, maar laat stiekem de ‘chip’ intact. Zo krijgen criminelen uw bankpas én pincode in handen. Uw bank zal u nooit vragen een oude bankpas terug te sturen, en uw pincode zal uw bank al helemaal niet vragen.

4. Betaalverzoek-fraude

Via sociale media, zoals Facebook Messenger of WhatsApp, krijgt u een bericht van een familielid of een vriend. Hij heeft een nieuwe telefoon, dus is niet meer bereikbaar op het oude nummer. En er zijn problemen, kunt u helpen door wat geld over te boeken of een rekening te betalen? Deze vorm van fraude – want daar gaat het om – is sterk in opkomst. U appt niet met een bekende, maar met een oplichter die het account heeft gehackt of zich met persoonlijke gegevens probeert uit te geven voor mensen die u kent. De berichtjes zijn niet van echt te onderscheiden, soms staan ze zelfs in de reeks berichten die u afgelopen tijd écht heeft gevoerd met familie of vrienden.

blijf criminelen voor

Trap er niet in!

Deze criminelen zijn gewiekst. Betaalfraude is een professionele criminele industrie geworden waar miljoenen in omgaan. Hoe kunt u zich wapenen? Weet dat Van Lanschot u nooit om uw inlogcodes of uw pincode zal vragen. Voer deze alleen in op onze website als u daar zélf naar toe bent gegaan. Belangrijke berichten ontvangt u altijd per brief of via Mijn Van Lanschot. U krijgt daar een melding van per e-mail. Wij zetten bewust geen link in die melding, zodat een fraudeur deze niet kan namaken. Door zelf naar onze website te gaan, weet u dat u goed zit.

Wordt u gebeld door uw bank, maar twijfelt u aan de goede bedoelingen van de beller? Zeg dan dat u terugbelt. Gebruik het algemene telefoonnummer van uw bank en niet het zogenaamde directe doorkiesnummer dat u van de oplichters krijgt. En neem bedenktijd, bijvoorbeeld om te overleggen met uw partner of familie.

Webinar: hoe gaat een oplichter te werk?

Hoe voorzichtig u ook bent, oplichters worden steeds professioneler en bedenken steeds nieuwe manieren om u op te lichten. Wij laten op een interactieve manier zien hoe online oplichters te werk gaan en geven u handvatten om u weerbaar te maken tegen cybercriminaliteit: volg het webinar.

Meer lezen?

In een serie artikelen besteden we aandacht aan betaalfraude. Dit is het eerste in een reeks van vier. In twee interviews leest u wat Van Lanschot doet om betaalfraude te voorkomen en u te beschermen. In deel vier sluit ik af met een voorbeeld uit de praktijk.

Bent u het slachtoffer van betaalfraude?

Bel dan zo snel mogelijk met 0800 1737 (of vanuit het buitenland: +31 73 687 1897). Ook mislukte pogingen tot online oplichting krijgen we graag door, zodat we andere klanten kunnen waarschuwen.