Paradepaardje struikelt

Chris Zesgers Van Lanscchot
Chris Zegers
directeur Healthcare
  1. Inspiratie
  2. Vermogensregie
  3. Healthcare
  4. Paradepaardje struikelt
Column
22 februari 2022

Paradepaardje struikelt

Beste lezer, ik beloof u dat ik u hierna niet meer zal vermoeien met dit stokpaardje. Maar ook deze keer kan ik echt niet anders na de dagenlange discussie over dit probleem. En dan nog precies daar waar onze zorg optimaal was ingericht... Althans, in de ogen van een meerderheid in onze Tweede Kamer, VWS en de zorgverzekeraars. Uiteraard heb ik het nu over de problemen bij ziekenhuis Bernhoven.
Huisarts

Het begint in 2020 met de volgende brief:

“Geachte voorzitter,
Hierbij bied ik u de Evaluatie Beatrixziekenhuis en ziekenhuis Bernhoven aan. Het Centraal Planbureau, IQ Healthcare en de Nederlandse Zorgautoriteit hebben een evaluatie uitgevoerd van de strategische verbeterprogramma’s die deze ziekenhuizen hebben ingevoerd. Hierbij is onderzocht in welke mate het ziekenhuis Bernhoven en het Beatrixziekenhuis van de Rivas Zorggroep er in zijn geslaagd om betere kwaliteit van zorg tegen lagere kosten te leveren. Uit de evaluaties blijkt dat de doelmatigheid van beide ziekenhuizen is toegenomen, terwijl de kwaliteit geleverd binnen beide ziekenhuizen op minimaal hetzelfde (hoge) niveau is gebleven”.


Tot zover een alinea uit de brief welke voormalig minister Martin van Rijn in 2020 aanbood aan de voorzitter van de Tweede Kamer. De samenvatting gaat ook al kort in op de redenen voor deze geweldige uitkomst. Een vast budget gecombineerd met specialisten in loondienst en vooral daardoor betere samenwerking met de tweede lijn zorgt voor een win-winsituatie. Weg met de marktwerking, meer samenwerking en betere zorg tegen lagere kosten. Koren op de molen van de diverse partijen in onze Tweede Kamer die sowieso al een hekel hebben aan ondernemerschap in de publieke sector. Maar ook veel aandacht in de media en alleen maar positieve berichten. Eén dagblad opende zelfs met de ronkende titel Het grote gelijk van minister De Jonge.

Wat ging er fout bij ziekenhuis Bernhoven, de favoriet van verzekeraars?

Ook onze nieuwe minister volgt dit pad en begon alvast met benadrukken weinig te zien in concurrentie. Maar op een dag, ongeveer anderhalf jaar later, sla ik de NRC open en zie de kop Wat ging er fout bij ziekenhuis Bernhoven, de favoriet van verzekeraars? Het artikel rept over het Bernhoven als paradepaardje van verzekeraars, de minister en VWS. Hét voorbeeld voor alle andere ziekenhuizen moet nu ruim € 20 miljoen aan ombuigingen (lees: besparingen) realiseren en honderd tot honderdtwintig mensen ontslaan. Als je tussen de regels door leest, lijkt het vrij simpel. De zorg die niet meer wordt geleverd is niet alleen “verdampt”, maar een flink deel is gewoon niet gedeclareerd nu artsen en verpleegkundigen geen enkele prikkel meer hadden om daar strak op te zitten. En nog veel erger is dat een vast budget vooral heel comfortabel bleek te zijn, waardoor er steeds meer geld in bedrijfsvoering is gaan zitten.

Onder het lezen vroeg ik mij af wat nu het nieuwe inzicht is? Dat werken in een streng gereguleerde omgeving met vaste budgetten zonder prestatieprikkel geen aanmoediging is voor verbetering of innovaties is niet onbekend. Tegelijk levert het in stand houden van de huidige werkwijze, een hybridemodel, uiteindelijk ook niet de oplossing voor onze, op termijn onbetaalbare, zorg.

Inspiratie

Alles moet dus anders en, de les van Bernhoven, zeker niet zomaar terug naar het denken uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Het is op z’n minst interessant om te kijken naar de grote innovators van deze tijd.

Recent heb ik een boek over Elon Musk gelezen en dat geeft inspiratie. Zijn eerste waarneming in de samenwerking tussen publieke en  private sector (Space X), is dat we last hebben van “tremendous bias against taking risks, everybody is trying to optimize their ass-covering”. Dat zullen veel mensen herkennen, maar de vraag is natuurlijk wat de oplossing dan is?

Dan toch maar zijn tweede advies ter harte nemen? Dat luidt namelijk “You shouldn’t do things differently just because they’re different. They need to be better…..”. Wat mij betreft de reden om nu echt eens samen te gaan zitten. De spanning opzoeken, maar ook de verbinding. Dus weg met de perverse prikkels en op naar echte samenwerking. En daar hoort ook de spanning bij van competitie. Tot op heden zorgt dat meestal voor innovatie en klantgerichtheid.

Auth platform tracking pixel Login page tracking pixel