‘Creëren is het mooiste wat er is’

  1. Inspiratie
  2. Vermogend Nederland
  3. 2019
  4. Koploper Annet van Egmond

‘Creëren is het mooiste wat er is’

Vermogend Nederland 2019
25 juni 2019
Haar golfinstructeur wacht al vier jaar tevergeefs tot ze weer eens op de baan verschijnt: de afgelopen tijd was kunstenaar en ontwerper Annet van Egmond (55) volledig gefocust op de ontwikkeling van haar nieuwe lamp Miss Nightingale.

‘Op de designbeurs kreeg ik van een grote Italiaanse producent een compliment: wat jullie hebben bereikt, zou de techniek alleen nooit voor elkaar krijgen.’

Op de website van uw designstudio staat: elk product begint met een verhaal. Wat is het verhaal van dit product?

‘Het begon in Afrika. Ik ben diep onder de indruk van de natuur in dat werelddeel. Natuurlijk probeer ik zelf iets bij te dragen aan het beschermen van die natuur, onder andere door als ambassadeur van natuurparken op te treden. Het idee dat bijvoorbeeld neushoorns worden gestroopt om hun hoorn maakt me intens verdrietig. In de huizen van de parkwachters zag ik gevaarlijke en stinkende kerosinelampen. Ook zag ik hoe belangrijk licht is op een plek waar niet iedereen elektriciteit heeft. Het einde van de dag kent in Afrika geen schemering, in een kwestie van minuten is het pikdonker. De kandelaars, het belang van een lichtpuntje en mijn diepe gevoel voor de natuur komen bij elkaar in de lamp Miss Nightingale. Het is een dimbare kandelaar, volledig van gerecyclede materialen gemaakt. Gevoed door vijf kleine zonnecollectoren blijft de kandelaar tot wel zestig uur branden.’

Miss Nightingale is zowel creatief als technisch een hoogstandje. Hoe hebt u dat voor elkaar gekregen?

‘Ik werk samen met een groep Nederlandse ingenieurs. Waarom Nederlands? Om te beginnen hebben we in Nederland een schat aan technisch talent. Het niveau aan de universiteiten van Eindhoven, Delft en Enschede is heel hoog, daar kunnen we als land trots op zijn. Bovendien vind ik het prettig om in het Nederlands te overleggen tijdens het ontwerp- en maakproces. Dat heeft veel met gevoel en nuances te maken, in mijn moedertaal gaat dat toch het beste. Ingenieurs denken tot slot op een andere manier dan kunstenaars, ze werken in fases met strakke deadlines, houden rekening met een programma van eisen om zo’n lamp als dit in serie te kunnen laten produceren. Dat is anders dan een creatief proces waarbij je maar één product of een paar producten maakt. Bij het ontwikkelen van deze lamp heb ik buitengewoon veel over techniek geleerd. Ik begon het project als kunstenaar, maar ik ben een halve techneut geworden.’

Design speelt een rol bij het ontwikkelen van een duurzame samenleving

Voor wie zijn de lampjes bedoeld?

Voor een van mijn andere ontwerpen, het lampje Solar Puck Alarm hoop ik dat een groot bedrijf de hand opsteekt en mee wil denken hoe we dat ronde lichtje op zonnecellen bij de mensen kunnen krijgen die licht hard nodig hebben. Denk maar aan vrouwen in vluchtelingenkampen, die na zonsondergang niet meer naar de wc durven, want het is donker en onveilig. Het lampje heeft een alarm, om de veiligheid te vergroten, en het kan als een zaklampje de weg wijzen. Vastgeklemd op een fles is het een soort schemerlampje, waarbij kinderen hun huiswerk kunnen maken en volwassenen kunnen lezen of handwerken. Dat kan het leven van mensen veranderen. Maar ook in Nederland is het een praktisch lampje, je kunt ‘m meenemen op kampeervakantie, of in je handtas stoppen. Miss Nightingale is deftiger, meer geschikt voor chique lodges of in een design interieur. Maar de gedachte erachter is hetzelfde: het licht verbindt, brengt een huiselijk gevoel en vraagt aandacht voor design en duurzaamheid.’

Duurzaamheid speelt een grote rol in uw laatste ontwerpen. Hoe zit dat?

‘Ik ben ervan doordrongen dat we zorgvuldig met de aarde moeten omgaan. De natuur is belangrijk voor me. Design kan een grote rol spelen bij het ontwikkelen van een duurzame samenleving, daar ben ik heilig van overtuigd. We moeten iets maken dat lang meegaat en niet binnen de kortste keren op een afvalberg terechtkomt. Of het nou een kroonluchter is, een tekening of kleine solar-lampjes zoals Puck: kwaliteit kost geld, dus kopers moeten bewuste keuzes maken. Alle onderdelen kunnen worden hergebruikt. Lokaal produceren heeft mijn voorkeur. Beter voor het milieu, goed voor de Europese arbeidsmarkt en het scheelt transportkosten.’

U bent kunstenaar, ontwerper en installatiekunstenaar. Ziet u zichzelf als ondernemer?

‘Artist en entrepreneur noem ik mezelf. Ik ben echt besmet met het ondernemersvirus. Al gauw denk ik: mooi, maar het moet wel uitvoerbaar en verkoopbaar zijn. Een ontwerp moet geld opleveren, of het nou een klein lampje is of een grote lichtinstallatie. Het zal wel komen door mijn opvoeding, ik kom uit een ondernemend gezin. Mijn ouders hadden een groothandel in groente en fruit. Van huis uit heb ik meegekregen dat je je eigen broek moet kunnen ophouden, financiële onafhankelijkheid was erg belangrijk voor mijn ouders. En soberheid, geen geld over de balk gooien. Als er aan het einde van de dag groente onverkocht was, dan aten we die dus zelf op. Dit neem ik ook mee in de opvoeding van onze twee zoons en ik voer het door in mijn professionele leven. Ik ben zuinig op grondstoffen en let scherp op verspilling.’

Lokaal produceren heeft mijn voorkeur

Miss Nightingale werd gepresenteerd op de designbeurs in Milaan. Hoe belangrijk zijn dat soort evenementen?

‘Milaan is voor design wat Cannes is voor film. Iedereen is daar en het is zien en gezien worden. Ik kom er al sinds de jaren tachtig, eerst als mede-eigenaar van ontwerpstudio Brand van Egmond en nu met producten van mijn eigen Annet van Egmond Studio. Miss Nightingale viel enorm in de smaak. Wat jullie technisch hebben bereikt, hebben we nog nooit gezien, hoorde ik van een groot designhuis. Dat is een groot compliment. Kennelijk is de samenwerking van top-ingenieurs en een kunstenaar dus een manier om echte innovatie te bereiken. Ik ben nu uitgenodigd voor de Global Entrepreneurship Summit 2019. Een grote eer! Dat is ook een gelegenheid om allerlei mensen uit het vak te ontmoeten en inspiratie op te doen.’

Het heeft vier jaar gekost om Miss Nightingale te ontwikkelen. Waarom duurde dat zo lang?

‘Op een plank in mijn studio staan de twintig prototypes die we hebben gemaakt. Ze volgen allemaal op elkaar, we maakten telkens een verbeterslag. Het eerste ontwerp was zo’n klassieke kandelaar die je op de rommelmarkt kunt kopen. Je ziet hoe het ontwerp zich heeft ontwikkeld: de ring wordt duidelijker, er komen praktische verbeteringen zodat er geen water in de schotel blijft staan, de onderdelen kunnen makkelijk uit elkaar worden gehaald en weer in elkaar worden geklikt – handig als je de lamp wilt meenemen – en de techniek wordt steeds geavanceerder. Door de gevoelige zonnecollectoren laadt de lamp zelfs bij bewolkt weer goed op. En de led-lamp is zo zuinig dat hij uren blijft branden. Daar gaat tijd in zitten. Ik was bijna verslaafd aan het werken aan deze lamp. Elke dag sprong ik om kwart voor zeven uit bed, zin om aan de slag te gaan. Mijn golfinstructeur heb ik afgebeld, de sportschool heb ik al die tijd niet van binnen gezien. Maar het is geen opoffering. Creëren is lastig, maar ook het mooiste wat er is.’

Lange termijn

Lodewijk Parmentier, senior private banker: ‘Annet is een inspirerende ondernemer, ze zet haar talent en kennis volledig in voor een betere wereld. Al haar producten zijn duurzaam en recyclebaar. Bovendien betrekt ze haar twee zoons, haar oogappels, bij haar bedrijf. 
Wij hebben ons goed verdiept in haar situatie en die van de jongens, we hebben het vermogen zo gestructureerd dat ze er niet alleen op korte termijn gelukkig van worden. Het financiële plan moet toekomstbestendig zijn en goed passen bij de volgende generatie.’

Lees verder in Vermogend Nederland 2019

onderzoek
Miljonairs gelukkiger en gezonder.