‘Onze unieke weidevogels dreigen te verdwijnen’

Vogelbescherming grutto foto Hans Peeters

‘Onze unieke weidevogels dreigen te verdwijnen’

Interview
19 mei 2022
Vogelbescherming Nederland zet zich sinds 1899 in voor alle wilde vogels en hun leefgebieden in Nederland en het buitenland. Directeur Floris van Hest vertelt over het beschermen van vogels, en hoe dat samenhangt met grotere maatschappelijke thema’s. ‘Vogels zijn een graadmeter voor de natuur. Maatregelen die goed zijn voor vogels, verbeteren de natuur als geheel.’

Het gaat niet goed met de Nederlandse natuur, daar is directeur Floris van Hest duidelijk over. ‘Met de weidevogels gaat het bijvoorbeeld erg slecht. Elk jaar verliezen we 6% van de populatie grutto’s. Dat betekent dat ze dreigen te verdwijnen.’ De bedreigde grutto is maar één voorbeeld, maar veel Nederlandse vogels staan onder druk. Dat is te zien op de Rode Lijst, een lijst met bedreigde broedvogels die wordt vastgesteld door de Nederlandse overheid. Het lijkt soms alsof Vogelbescherming een gevecht tegen de bierkaai voert. Van Hest: ‘We proberen de achteruitgang te remmen, terwijl we graag vooruitgang willen zien. Gelukkig hebben we daar ook voorbeelden van. De ooievaar en de kerkuil zijn bijvoorbeeld terug in Nederland, en dat is echt te danken aan Vogelbescherming en alle vrijwilligers die zich hiervoor hebben ingezet en nog steeds inzetten.’

We kunnen als natuurorganisatie niet aan de zijlijn staan en alleen maar zeggen wat er niet goed is

Klimaatverandering

Vogelbescherming wordt geconfronteerd met interessante vraagstukken, bijvoorbeeld rond het plaatsen van windmolens. ‘We kunnen als natuurorganisatie niet aan de zijlijn blijven staan in maatschappelijke discussies, bijvoorbeeld over duurzaamheid. Alleen zeggen wat er niet moet en niet goed is, zo werkt de wereld niet. Een groot probleem voor de vogels is de klimaatverandering, die we als samenleving kunnen oplossen door vaker voor duurzame energie te kiezen. Dat betekent dus meer windmolens, die mensen niet in de achtertuin willen, dus wijken we uit naar zee. Maar dat gaat niet goed samen met bijvoorbeeld de jan-van-gent, een van mijn favoriete vogels. En daar heb je ons dilemma: op plekken waar een groot gedeelte van de vogeltrek plaatsvindt, zien wij liever geen windmolens. Maar plaats je ze verderop, dan zijn de kosten hoger.’

Roodborst
Vogelbescherming roodborst foto John Stijnman
Iedereen kan wat doen voor vogels. In de supermarkt vogelvriendelijke zuivel kiezen. Of de eigen tuin vogelvriendelijk inrichten. In droge tijden helpt het om water aan te bieden. Foto: John Stijnman

Balans

Vogelbescherming richt zich op vogels én op hun leefgebieden en daarmee op natuur in de brede zin, zowel in natuurgebieden als daarbuiten. Logisch, volgens Van Hest. ‘Vogels zijn een graadmeter voor de natuur. Neem je maatregelen die goed zijn voor vogels, dan weet je dat je de natuur ook aan het verbeteren bent.’ 

Het huidige kabinet wil fors investeren in het ongedaan maken van de rampzalige gevolgen voor de natuur van het stikstofbeleid van de afgelopen jaren. Vogelbescherming juicht dat toe, als het geld tenminste goed wordt besteed aan effectieve maatregelen. ‘De overheid heeft € 25 miljard in een stikstof- en natuurfonds gestoken. Daarmee kan ook flink worden geïnvesteerd in het landelijk gebied, en daar zijn wij als Vogelbescherming graag bij betrokken. Een voorbeeld van wat verder versterkt kan en moet worden, is het Aanvalsplan Grutto, ontwikkeld op initiatief van oud-politicus Winsemius en breed omarmd. In dat plan staat een aantal kerngebieden voor weidevogels, waar de vogelstand zich kan herstellen. Als er leefruimte is voor de vogels om te foerageren, te broeden en kuikens groot te brengen, kan de populatie zich herstellen. De uitvoering is gestart, maar de langetermijnfinanciering ontbreekt nog.’ 

De grutto dreigt te verdwijnen, elk jaar zien we 6% afname van de populatie

Vogelvriendelijke tuin

Het mooie is: iedereen kan vogels helpen. Ook dicht bij huis. ‘Maak de achtertuin vogelvriendelijk, door wat tegels eruit te halen en struiken te planten zodat vogels zich thuis voelen. In de supermarkt kun je andere keuzes maken, bijvoorbeeld door vogelvriendelijke zuivelproducten te kopen. We werken als Vogelbescherming samen met boeren die hun land op een andere manier beheren, zodat weidevogels de ruimte krijgen.’ 

Vogelbescherming wil iedereen ook aansporen vooral te genieten van natuur en vogels. ‘Daar begint het bij. Geniet van vogels, geniet van de natuur, en dan volgt de rest van de betrokkenheid bij Vogelbescherming vanzelf.’

Foto boven
De meeste grutto's in ons deel van de wereld broeden in Nederland. Daarom heeft Nederland internationale verdragen ondertekend om deze vogel te beschermen. Toch gaat de soort met 6% per jaar achteruit. Vogelbescherming zet zich in om dat tij te keren. Foto: Hans Peeters.

Luister naar ‘Goed Doen’, de podcast met Floris van Hest

Vogelbescherming Nederland zet zich in voor een wereld met een rijke verscheidenheid aan vogels en natuur. Over het beschermen van vogels, waarom dat nodig is, welke vogels onze hulp hard nodig hebben en hoe dat raakt aan grote maatschappelijke thema’s zoals klimaatverandering, biodiversiteit, landbouw, woningbouw en duurzame energie, praat Maarten van der Pas met Floris van Hest, directeur van Vogelbescherming Nederland.

 Luister naar hun gesprek in Goed Doen, de podcast-serie van Van Lanschot met interviews met bestuurders van goede doelen in Nederland.

Bijdragen?

Vogelbescherming Nederland, de oudste natuurorganisatie van ons land, zet zich met honderden vrijwilligers in voor het behoud van de natuur en de vogels.

Iedereen kan bijdragen, zegt directeur Floris van Hest. ‘Zet je in als vrijwilliger. Of spreek lokale of provinciale bestuurders aan om je eigen gemeente of provincie vogel- en natuurvriendelijk in te richten.’ Meer informatie over de activiteiten van Vogelbescherming Nederland en de mogelijkheden om bij te dragen staan op de website.

Auth platform tracking pixel Login page tracking pixel