Vooruitbetaalde hypotheekrente bij overlijden volledig aftrekbaar

Hanneke Kroonenberg - Van Lanschot
Hanneke Kroonenberg
Hoofd Kenniscentrum Van Lanschot
  1. Inspiratie
  2. Wonen en hypotheken
  3. 2021
  4. Vooruitbetaalde hypotheekrente bij overlijden volledig aftrekbaar
blog
10 februari 2021

Vooruitbetaalde hypotheekrente bij overlijden volledig aftrekbaar

De Hoge Raad deed in januari een opvallende uitspraak: zij stelde erfgenamen in het gelijk die in de overlijdensaangifte inkomstenbelasting hypotheekrente in aftrek brachten die al voor een jaar vooruitbetaald was. Wat speelde er? En hoe werkt het vooruitbetalen van hypotheekrente?
Dorp bij zonsopgang

De Hoge Raad heeft op 29 januari 2021 een verrassende uitspraak gedaan. Wat speelde er? Een vrouw had een hypotheek bij een derde (geen bank of verzekeraar) afgesloten. Op haar sterfdag – 4 januari 2014 – betaalde zij de hypotheekrente voor het hele jaar vooruit. In de overlijdensaangifte inkomstenbelasting (over de vier dagen van 2014) die de erfgenamen namens de overleden vrouw indienden, werd het volledige jaarbedrag aan betaalde hypotheekrente in aftrek gebracht.

De inspecteur was het daar niet mee eens en corrigeerde de aftrek naar 4/365e van de betaalde rente. Hij was van mening dat door het overlijden de hypotheek vanaf de sterfdatum geen eigenwoningschuld meer was en dat daardoor de rente die betrekking had op de periode na de sterfdatum ook niet meer in aftrek kon komen. De erfgenamen vochten dit standpunt aan.

De inspecteur werd door de rechtbank in het ongelijk gesteld, maar in hoger beroep gaf het gerechtshof de inspecteur gelijk. De zaak werd vervolgens aan de Hoge Raad voorgelegd en deze volgde verrassend genoeg de stelling van de erfgenamen. De vraag is of er nu “reparatiewetgeving” gaat komen naar aanleiding van deze uitspraak.

Hoe werkt vooruitbetaalde hypotheekrente?

Je mag hypotheekrente die betrekking heeft op het jaar zelf en de rente die betrekking heeft op de eerste zes maanden van het volgende jaar vooruitbetalen en dan in aftrek brengen. Een voorbeeld: Hans heeft een hypotheek bij zijn eigen BV van € 400.000 met een rente van 2%. Hij komt met de BV overeen dat hij in januari 2021 € 12.000 rente betaalt, die betrekking heeft op heel 2021 (€ 8.000) en de eerste zes maanden van 2022 (€ 4.000). In zijn belastingaangifte over 2021 mag Hans daardoor de volledige € 12.000 aftrekken. Dit kan voordelig zijn, als de rente in 2021 tegen een hoger tarief in aftrek gebracht kan worden dan in 2022. 

Als er rente vooruitbetaald wordt die betrekking heeft op een langere periode, dan gaat deze regeling niet op. De vooruitbetaalde rente die betrekking heeft op volgende jaren wordt dan uitgesmeerd over die jaren. Ook hier een voorbeeld ter verduidelijking: Hans spreekt met de BV af dat hij de rente over de jaren 2021 tot en met 2025 in januari 2021 betaalt. De totale betaalde rente is dan € 40.000 (5* € 8.000). In dit geval mag hij in 2021 maar € 8.000 aftrekken. Dat geldt ook voor de volgende jaren. 

Maar wat zijn de gevolgen voor de rente als Hans begin 2022 zou komen te overlijden? Dan staat er in de wet dat hij de nog niet in aftrek gebrachte vooruitbetaalde hypotheekrente alsnog in aftrek mag brengen. In het voorbeeld is dat € 32.000. De enige eis die de wettekst volgens de Hoge Raad stelt, is dat de hypotheek op het moment van overlijden aangemerkt kan worden als eigenwoningschuld.  

Wat gebeurt er als de hypotheek na overlijden wordt afgelost?

Voor de erfgenamen zijn de woning en de hypotheek vanaf het overlijden een box 3-bezitting. Als de hypotheek op enig moment na het overlijden wordt afgelost, wordt de vooruitbetaalde rente die betrekking heeft op de periode na de datum van aflossing terugbetaald aan de erfgenamen. Het is bij leven gebruikelijk dat terugbetaalde rente gesaldeerd wordt met betaalde rente, maar dat gaat in dit geval bij overlijden dus niet op. De terugbetaling aan de erfgenamen lijkt dus onbelast. Voor de Belastingdienst is de vooruitbetaalde rente overigens een vordering in de nalatenschap, waarover erfbelasting wordt berekend.

Bij wie hebt u uw hypotheek afgesloten?

Wilt u gebruik kunnen maken van deze recente uitspraak? Dan moet u met uw geldverstrekker overeenkomen dat u de rente vooruit mag betalen. Als u een familiehypotheek of een hypotheek via uw eigen BV hebt, lukt dat waarschijnlijk wel. Maar de meeste reguliere geldverstrekkers, zoals banken en verzekeraars, bieden de mogelijkheid van vooruitbetaling van hypotheekrente niet, vanwege administratieve redenen. Ook bij Van Lanschot kan dit niet. Volgens het Klachteninstituut Financiële Dienstverleners (Kifid) is een bank of verzekeraar ook niet verplicht om hieraan mee te werken als een klant daarom vraagt.

Wilt u de hypotheekrente van uw familiehypotheek of van de hypotheek bij uw eigen BV vooruitbetalen? Raadpleeg dan altijd eerst uw fiscalist. Wilt u meer informatie over de hypotheekmogelijkheden bij Van Lanschot? Uw private banker helpt u graag.

Wilt u meer informatie?

Meer weten
Neemt u dan contact op met mr. Hanneke Kroonenberg RB. Haar primaire aandachtsgebied is financiële planning voor de directeur-grootaandeelhouder en de vermogende particulier. Zij houdt u op de hoogte van actuele ontwikkelingen op het gebied van Vermogensregie.