Verkiezingen 2021: wat zijn de gevolgen voor de eigen woning?

Hanneke Kroonenberg - Van Lanschot
Hanneke Kroonenberg
Hoofd Kenniscentrum Van Lanschot
  1. Inspiratie
  2. Wonen en hypotheken
  3. 2021
  4. Verkiezingen 2021: wat zijn de gevolgen voor de eigen woning?
blog
26 januari 2021

Verkiezingen 2021: wat zijn de gevolgen voor de eigen woning?

Heeft u een eigen woning? Dan is er bij de verkiezingen in maart 2021 echt iets te kiezen. Hoe zit het ook alweer met de hypotheekrenteaftrek en wat staat erover in het verkiezingsprogramma van de politieke partijen?
Het binnenhof

Als u een eigen woning heeft, moet u in box 1 belasting betalen over het eigenwoningforfait. Heeft u een lening voor de aanschaf of verbetering van deze woning en voldoet die aan de fiscale spelregels? Dan zijn de rente en bepaalde kosten fiscaal aftrekbaar in box 1.

Maar sinds 2013 is er sprake van een steeds verdergaande beperking van de hypotheekrenteaftrek. In 2021 is het eigenwoningforfait in de hoogste schijf belast tegen 49,5% terwijl de hypotheekrente in de hoogste schijf slechts aftrekbaar is tegen 43%. Dit wordt zelfs teruggebracht naar circa 37% in 2023. De afgelopen jaren is er al veel discussie geweest over de eigen woning. Naast het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek in box 1 wordt er ook gesproken over het overbrengen van de eigen woning van box 1 naar box 3. 

Verkiezingen 2021

In januari 2021 is het kabinet Rutte III afgetreden vanwege de kindertoeslagaffaire, maar de verkiezingen voor de Tweede Kamer stonden al gepland op woensdag 17 maart. De meeste politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma al bekendgemaakt.

In deze blog zet ik voor een aantal partijen op een rij wat in hun verkiezingsprogramma’s te vinden is over de aftrek van de hypotheekrente van de eigen woning. 

Logo Christen Unie

De ChristenUnie geeft aan (pagina 99) de hypotheekrenteaftrek geleidelijk te willen afschaffen. ‘De ingezette beperking van de hypotheekrenteaftrek wordt verder doorgezet. Met de opbrengst wordt de inkomstenbelasting voor iedereen verlaagd. In een periode van tien jaar wordt deze verstorende fiscale subsidie afgeschaft en wordt de eigen woning geleidelijk fiscaal verplaatst van box 1 (arbeidsinkomen) naar box 3 (vermogen).

In box 3 wordt de vermogensvrijstelling met het oog daarop fors verhoogd naar € 250.000 voor een alleenstaande en € 375.000 voor een stel, zodat huishoudens met een gemiddelde woningwaarde en een gemiddelde hoeveelheid spaargeld geen belasting over hun huis en spaargeld hoeven te betalen. Hierdoor zullen negen op de tien woningbezitters geen belasting hoeven te betalen in box 3. Bovendien is de aflossingseis in box 3 minder streng dan in box 1, wat liquiditeitsproblemen onder vooral ouderen kan voorkomen.’

Logo D66
D66 schrijft in het programma (pagina 30): ‘We bouwen de subsidiëring van de eigen woning via de hypotheekrenteaftrek volledig af. Hiermee kan ook de eis om 100% van de hypotheek af te lossen worden beperkt tot 50%, waarmee voor nieuwe huizenkopers de maandlasten netto aanzienlijk afnemen. Wie meer dan 50% heeft afgelost, moet gemakkelijker weer kunnen bijlenen.’

Daarnaast geven zij aan de overdrachtsbelasting voor alle eigenwoningbezitters (dus niet voor beleggers) te willen afschaffen, de leennormen te beperken en voor starters bouwsparen te introduceren. 
Logo Forum voor Democratie

Forum voor Democratie schrijft (pagina 56): ‘Afschaffen villataks. Geen verdere afbouw hypotheekrenteaftrek. Vindt die toch plaats, dan moeten huiseigenaren worden gecompenseerd.’

Logo GroenLinks
Bij GroenLinks zien we het volgende (pagina 45): ‘We bouwen de hypotheekrenteaftrek versneld af en zorgen dat middeninkomens daar niet onevenredig door worden geraakt. We schaffen de belastingvrije € 100.000 die rijke ouders aan hun kinderen kunnen schenken (de ‘jubelton’) af. De bestaande belasting op het eigen huis, het eigenwoningforfait, bouwen we af.’
Logo PvdA

In het programma van de PvdA staat (pagina 43): ‘De hypotheekrenteaftrek wordt langzaam afgebouwd. Daar nemen we ruim de tijd voor. Het is nu een goed moment omdat de hypotheekrente laag is. We verlagen tegelijkertijd het eigenwoningforfait. Het wordt weer mogelijk om tot 50% van de hypotheek af te lossen en te voorkomen dat er te veel geld vast gaat zitten in het eigen huis. De betalingstermijn voor hypotheken verlengen we van 30 naar 40 jaar. De maandlasten kunnen hierdoor zelfs lager zijn.’

Daarnaast lezen we in het PvdA-verkiezingsprogramma: ‘We helpen starters met een kooppremie voor de eerste nieuwbouwwoning. Als ze de woning weer verkopen, gebruiken ze de winst om een deel terug te betalen aan de overheid. Tegelijkertijd schaffen we de schenkingsvrijstelling van een ton voor het eigen huis af. Zo zorgen we dat alle starters een eerlijke kans maken op een huis, en niet alleen mensen met rijke ouders.’

Logo PVV

De PVV heeft in het verkiezings-programma (pagina 29) één korte zin opgenomen: ‘Handen af van de hypotheekrenteaftrek.

In het programma van het CDA en de VVD ten slotte treffen we niets aan over de aftrek van hypotheekrente van de eigen woning. Of we daaruit moeten concluderen dat deze partijen niets willen veranderen aan de hypotheekrenteaftrek is niet duidelijk, maar mijn inschatting is dat dit niet het geval is. Mogelijk wordt er tijdens de verkiezingsdebatten nog duidelijk wat het standpunt van deze partijen op dit punt is.

Na de verkiezingen gaat er mogelijk iets veranderen voor eigenwoningbezitter. Natuurlijk geven wij geen stemadvies, maar op het punt van de eigen woning valt er de komende verkiezingen echt iets te kiezen. Dat loopt uiteen van bijvoorbeeld het handhaven, afschaffen of geleidelijk afschaffen van de hypotheekrenteaftrek tot het al dan niet verplaatsen van de woning van box 1 naar box 3. 

Bent u benieuwd naar de standpunten van de politieke partijen over andere onderwerpen?

Geschreven naar de stand van zaken op 25 januari 2021.

Wilt u meer informatie?

Meer weten
Neemt u dan contact op met mr. Hanneke Kroonenberg RB. Haar primaire aandachtsgebied is financiële planning voor de directeur-grootaandeelhouder en de vermogende particulier. Zij houdt u op de hoogte van actuele ontwikkelingen op het gebied van Vermogensregie.