Luc Aben ziet Jerome Powell een foutloos parcours rijden

Luc Aben
Luc Aben
Hoofdeconoom
  1. Inspiratie
  2. Beleggen
  3. Luc Aben ziet Jerome Powell een foutloos parcours rijden

Luc Aben ziet Jerome Powell een foutloos parcours rijden

27 augustus 2018
Amerikaanse centrale bank dubt over veranderde relatie tussen economische groei en inflatie.

Amerikaanse centrale bank dubt over veranderde relatie tussen economische groei en inflatie.

Het was even afwachten bij zijn aantreden in februari, maar tot nu toe rijdt Fed-baas Jerome Powell een foutloos parcours. Zijn communicatie en beleid zijn duidelijk en consequent. En ook politieke hindernissen zijn – nog – geen sta-in-de weg. Zo ook vorige week vrijdag bij de openingsspeech op de jaarlijkse internationale bijeenkomst van centrale bankiers in het Amerikaanse Jackson Hole. Niets wijst erop dat de Federal Reserve afstapt van zijn plannen om in september de beleidsrente met 0,25% op te trekken. Zelfs als president Trump daar niet ‘blij’ van wordt.

Blijft de economische groei in de Verenigde Staten – conform verwachting – op een voldoende niveau en trekt daarbij de inflatie licht aan, dan komt er in december nog mogelijk een extra rentestap. De Fed baseert zich onder meer op de lage werkloosheid (3,9%) en licht oplopende inflatie. Zonder rekening te houden met energie en voeding, is het Amerikaanse prijspeil (de zogenaamde kern-inflatie) momenteel 2,4% hoger dan een jaar terug. Dat is inmiddels boven de langere termijndoelstelling van de Fed van 2,0%. 

De goede economische cijfers betekenen niet dat de Amerikaanse centrale bankiers geen twijfels hebben. Zo loopt de inflatie op, maar veel minder dan je zou verwachten bij de huidige economische groei. Dat roept de vraag op of de economische structuur niet veranderd is? Een structuur waarbij de werkloosheid veel lager kan gaan en de economische groei veel hoger voordat er écht loon- en inflatiedruk optreden.

 

Hetzelfde probleem als 20 jaar geleden

Het is niet de eerste keer dat we met een vraag over een veranderde economische structuur geconfronteerd worden. Zoals persagentschap Bloomberg in een interessant artikel aangaf, was dat precies twintig jaar geleden ook het geval. In 1998 zat 4,3% van de Amerikaanse beroepsbevolking werkloos thuis en lag de kerninflatie op 2,2%. Heel vergelijkbaar dus met de situatie nu. Destijds werd de ICT-(r)evolutie als dé gewijzigde structurele parameter aangewezen. Méér technologie betekende hogere productiviteit. Zodat zelfs bij een lage werkloosheid de inflatie onder de knoet bleef.

Momenteel is van hogere productiviteit echter geen sprake. Integendeel. Zodat we op zoek moeten naar andere parameters die de economische machinerie anders zouden laten draaien dan in het verleden. Globalisering (en daarmee samenhangend een tanende macht van westerse vakbonden om hogere lonen af te dwingen) en vergrijzing zijn veel genoemde redenen. Ook het toenemende belang van de technologische kenniseconomie wordt geciteerd. Die maakt dat stijgende inkomens zijn weggelegd voor hoog opgeleide kenniswerkers en minder voor anderen. Ongelijkheid in kennis leidt tot toenemende ongelijkheid in inkomensverloop en -perspectief.

 

Fed gaat gestaag door

Het debat over de – huidige – relatie tussen economische groei en inflatie is in volle gang. De vraag is hoe een centrale bank moet reageren? Toch maar verder de rente blijven optrekken, alsof er niks veranderd is in de economische omgeving? Met het risico dat ze overdrijft en de groei te vroeg nekt. Of integendeel net iets langer op de handen blijven zitten en de rente toch maar wat lager houden? Met het risico dat de centrale bank op enig moment achter de feiten aanholt, omdat lonen en inflatie alsnog de hoogte inschieten.

De Federal Reserve lijkt vooralsnog voor de eerste optie te kiezen. Gewoon gestaag op het opwaartse rentepad blijven. We verwachten niet dat financiële markten hiervan zullen schrikken. Zo lang de economische groei degelijk blijft, verteren beleggers dit beleid. Dat geldt ook voor groeilanden. Beleggers hebben daar de afgelopen maanden best al wat vervelend nieuws ingeprijsd. Bovendien geeft de Fed aan niet dogmatisch te zullen handelen: als de omgeving verandert, verandert hij zijn plannen.

Plannen bijstellen in 2019

Stagflatie is ook vervelend voor groeilanden. Beleggers hebben de afgelopen maanden al het nodige negatieve nieuws voor de kiezen gehad. Het uitzicht op meerdere renteverhogingen in de VS leidde tot en de sterkere dollar, tot beleggingskapitaal op de vlucht en tot lagere aandelenkoersen. Bovendien geeft de Fed aan niet dogmatisch te zullen handelen: als de omgeving verandert, verandert ze ook zijn plannen.

Misschien moet de Amerikaanse centrale bank zijn plannen al in 2019 bijstellen. Als de afgelopen renteverhogingen zich beginnen laten voelen en het effect van de belastingverlaging van president Trump uitdooft, dan kan het Amerikaanse groeimomentum aan kracht inboeten. Om het nog niet te hebben over de onzekere afloop van het handelsconflict tussen de VS en andere landen en mogelijk ander politiek vuurwerk vanuit het Witte Huis. Voorlopig lijkt het echter te vroeg om hierop te speculeren.

Macro-economische agenda

Kijken we naar de concrete macro-economische agenda van deze week, dan concentreren we ons in Europa op de IFO-indicator (ondernemersvertrouwen in Duitsland), de kredietgroei in de eurozone en nieuwe inflatiecijfers.

Wij verwachten een stabilisatie van het Duitse ondernemersvertrouwen. Dat zou ook in lijn zijn met de concrete groeicijfers die we de afgelopen twee weken mochten verwelkomen. De Duitse groei houdt al bij al goed stand.

Europese banken houden ondertussen de kredietkraan open. Die bevestiging verwachten wij dinsdag te krijgen. Vanuit de kredietverlening krijgt het bedrijfsleven voldoende steun om het economische groeitempo vast te houden. Ook vanuit de consumptieve hoek verwachten wij de nodige dynamiek. De huishoudelijke bestedingen kunnen opschalen naar een hoger groeitempo.

Er is ook weinig reden waarom de Europese Centrale Bank (ECB) de komende maanden al te drastisch het roer zou omgooien, zoals bleek uit de recente notulen van de ECB. Daarvoor blijft de inflatiedruk te zwak. Nieuwe inflatiecijfers zullen dat eind deze week naar verwachting bevestigen.

In de VS kijken we uit naar een paar consumentgerelateerde cijfers: het consumentenvertrouwen en data over het persoonlijke inkomen en de bestedingen. De hogere Amerikaanse inflatie lijkt wat te knabbelen aan het vertrouwen bij Joe Sixpack. Toch verwachten we nog steeds een degelijke vertrouwensscore. Net zoals we een mooi cijfer verwachten voor het inkomen en de bestedingen. Gezien het klimaat op de Amerikaanse arbeidsmarkt zou het tegendeel verbazen. 

 

 

 

Luc Aben is hoofdeconoom bij Van Lanschot.

Luc Aben
Luc Aben
Hoofdeconoom