Luc Aben schetst het Chinese economische dilemma

Luc Aben
Luc Aben
Hoofdeconoom
  1. Inspiratie
  2. Beleggen
  3. Luc Aben schetst het Chinese economische dilemma

Luc Aben schetst het Chinese economische dilemma

20 augustus 2018
Kiezen voor steunmaatregelen met nadelen of toch accepteren van minder economische groei?

Kiezen voor steunmaatregelen met nadelen of toch accepteren van minder economische groei?

Er waren vorige week een aantal lichtpuntjes voor beleggers. De Duitse economie bleek het in het tweede kwartaal verrassend goed te hebben gedaan. Daarmee verdwenen de zorgen over een al te forse vertraging van de Europese economie even naar de achtergrond.

In Turkije sprak de minister van financiën sussende woorden. Hij beloofde maatregelen om de overheidsuitgaven in te dammen, geen kapitaalcontroles in te voeren en hij stelde renteverhogingen in het vooruitzicht. Dat laatste is natuurlijk de taak van een onafhankelijke centrale bank en niet van een minister. Maar goed, als de renteverhoging er maar komt. Het is nu afwachten of de maatregelen concreet worden.

Van het internationale handelsfront kwam er bericht dat China en de Verenigde Staten nieuwe gesprekken gaan aanknopen. Weliswaar niet op het hoogste niveau, maar er zal tenminste weer worden gepraat.
 

China blijft een zorgpunt voor beleggers

Ondanks deze hoopvolle berichten maakten aandelenbeleggers zich zorgen. Bijvoorbeeld Chinese aandelen hadden het moeilijk en gingen gemiddeld vijf procent onderuit. Vraagtekens van beleggers bij de hoge waardering en de resultaten van sommige grote technologiebedrijven eisten hun tol. Daarnaast zijn er onzekerheden over het bredere Chinese economische groeiplaatje.

In het verleden, zoals in 2009 of 2015, counterden Chinese beleidsmakers deze zorgen met stimulerende maatregelen zoals kredietgroei. De economie trok dan telkens aan en het optimisme keerde terug. De vraag is of dit scenario zich nu weer voltrekt, want deze maatregel heeft z’n nadelen. Denk maar aan de al fors opgelopen schuldenberg. In toenemende mate maken beleggers zich zorgen over de omvang hiervan. Vooral op de Chinese huizenmarkt is sprake van bubbelvorming.   Dat is precies de reden waarom beleidsmakers sinds enige maanden juist aansturen op een aftopping van de kredietgroei.

De Chinese centrale bank stuurt sinds juni al wel de yuan omlaag om zijn economie te stimuleren. Een goedkopere munt compenseert de handelsheffingen van de VS die de Chinese uitvoer duurder maken. Toch lijkt China het valutawapen slechts gematigd in te zetten. Het tegendeel strookt immers niet met de ambities om de yuan op langere termijn een centrale plaats te bezorgen in het internationale financiële systeem. Bovendien kan het kapitaalvlucht in de hand werken en wereldwijd financiële turbulentie veroorzaken. Ook zet het de onderhandelingen met de VS onder druk.

Wij houden de valutareserves van China de komende tijd nauwlettend in de gaten. Een forse afname hiervan kan duiden op kapitaalvlucht. In 2015 en begin 2016 hebben we gezien dat een afname zorgt voor negatieve beweging op de Chinese aandelenmarkten.
 

Het Chinese dilemma: minder groei of minder schuld?

China staat dus voor de nodige dilemma’s als de economische groei verder vertraagt: steunmaatregelen nemen met traditionele recepten van kredietgroei en een lagere munt of toestaan dat de groei een tandje lager draait. Wij denken dat Chinese beleidsmakers uiteindelijk kiezen voor het op peil houden van het groeimomentum, ondanks de nadelen op de iets langere termijn. Hiervoor wordt zeker gekozen als het handelsconflict verder escaleert. De afgelopen weken werd hiertoe al een voorzichtige aanzet gegeven. Dit weekend kregen (staatsgecontroleerde) banken de opdracht iets guller te zijn met de kredietverlening.

Misschien dat de hogere kredietverlening in China het matige sentiment op beurzen uiteindelijk laat omslaan. Niet alleen in Azië, maar ook in Europa. Dat de Europese economie het al bij al nog niet zo slecht doet is meegenomen. Maar Europa is veel gevoeliger voor de gang van zaken in groeilanden zoals China dan de VS. De export naar groeilanden maakt bijna 10% uit van het BBP van de eurozone. Voor de VS is dat nog geen 4%.
 

Macro-economische agenda: Europees ondernemersvertrouwen en Amerikaanse investeringen

De macro-economische agenda is deze week mager gevuld. Er is vooral aandacht voor een paar cijfers uit Europa en de VS. Van het Europese ondernemersvertrouwen (Markit PMI’s) verwachten we voorzichtig positief nieuws. Met licht hogere scores tegenover de voorgaande maand.

In de VS is het belangrijkste cijfer de orders voor duurzame goederen. Zoals altijd hebben we bij dit cijfer specifiek aandacht voor de kapitaalgoederen, want die geven immers een indicatie van de mate waarin Amerikaanse ondernemingen investeren.

Consumptie is momenteel een belangrijke aandrijver van de Amerikaanse economie, met dank aan de lagere belastingen. Consumptie is echter economische groei nú, terwijl investeringen toekomstgericht zijn.  Op dit moment ligt het investeringsvolume ongeveer 5% hoger dan twaalf maanden terug. Dat is degelijk, maar is niet overdreven hoog gezien de bloeiende Amerikaanse conjunctuur en belastingmaatregelen. 

 

Luc Aben is hoofdeconoom bij Van Lanschot.

 

Luc Aben
Luc Aben
Hoofdeconoom