Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 48

Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 48

Iedereen heeft zo z’n ochtendritueel. Bij het mijne hoort natuurlijk een blik op de beursindices in onder andere Azië. Afgelopen donderdag gingen hierbij de wenkbrauwen omhoog. De beurzen van Shenzhen en Shanghai verloren die dag 3% tot 4%. De laatste keer dat dergelijke bewegingen het ochtendhumeur verpestten, was begin 2016. Toen gaven Chinese beurscapriolen aanleiding tot wekenlange wereldwijde onrust op de financiële markten. Staan we opnieuw aan de vooravond van een dergelijke periode? Ook vanochtend verschenen er weer rode beurscijfers vanuit China op het scherm.

De appelflauwte vindt zijn oorsprong in de kredietmarkt. Het Chinese schuldenprobleem is bekend. Chinese ondernemingen verzamelden de voorbije jaren een schuldenlast van 165% van het BBP. Het leeuwendeel van deze schuldenlast staat op de balans van staatsbedrijven.

Peking is zich bewust van het probleem, maar aarzelde tot nu toe om in te grijpen. Uit angst voor een ‘harde landing’ van de economie. Dit zou matig presterende staatsondernemingen namelijk in de problemen brengen. En dit zou niet enkel economische, maar ook sociale en politieke gevolgen met zich mee kunnen brengen.

Nu president Xi Jinping tijdens het laatste Partijcongres de macht steviger naar zich toe heeft getrokken, heeft hij de handen vrijer om in te grijpen. (Staats)banken zouden dan ook opdracht hebben gekregen om terughoudender te zijn met de kredietverlening. De rente loopt op.

Met de blik op de langere termijn, is het aanpakken van de schuldenberg een goede zaak. Maar het blijft een delicate oefening. Een exercitie die bovendien gelinkt is aan een ander hoofdpijndossier: het terugbrengen van de overcapaciteit bij veel staatsondernemingen.

Idealiter zijn maatregelen om de kredietgroei in te perken vooral gericht op (staats)ondernemingen die op dit moment enkel kunstmatig overleven, en blijft de private sector enigszins buiten schot. In het omgekeerde geval dreigen de gunstige langetermijneffecten van de schuldbeheersing immers verloren te gaan. De efficiëntie in de private sector ligt doorgaans hoger, dus het beknotten van deze groei zal uiteindelijk nadelig uitvallen voor de algehele economische groei.

Die private sector moet dus de ruimte blijven krijgen. Ten nadele van staatsondernemingen. Maar durft Xi Jinping dat politieke risico aan?

Hoe dan ook, China blijft profiteren van het positieve wereldwijde economische plaatje. Dit is een andere omgeving dan begin 2016. Bovendien is het overgrote deel van de schulden binnenlands gefinancierd. Met een overheid die de middelen heeft om in te grijpen, mocht dat nodig zijn. Maar binnen het palet van op te volgen risico’s voor een belegger, eisen de Chinese schulden al lange tijd hun plaats op. Dat wisten we ook al zonder de nervositeit van de voorbije dagen.

Deze week geeft een reeks Chinese PMI-cijfers (ondernemersvertrouwen) een indicatie of de economie op het juiste pad blijft. Vannacht leerden we al dat de winsten van industriële bedrijven op jaarbasis met 23,3% toegenomen zijn. Specifiek voor de private sector bedroeg dat cijfer 14,2%.

Europa: meer economische vaart

In Europa blijft de economische data goed binnenkomen. Dat bleek vorige week al uit de sterke scores voor het ondernemersvertrouwen in Duitsland en de eurozone in zijn geheel. We verwachten dan dat ook de nieuwe cijfers over de werkloosheid en de kredietgroei, welke de komende dagen naar buiten gaan komen, het geleidelijke pad in de goede richting verder zullen zetten.

Ook de nieuwe inflatiecijfers (over de maand oktober) zullen wellicht iets hoger liggen dan de maand voordien. Maar nog steeds ver verwijderd van de ECB-doelstelling van (bijna) 2%. Ze zullen in ieder geval geen aanleiding geven om onze verwachtingen rond de kwantitatieve verruiming te herzien: nog geheel 2018 blijft de ECB obligaties kopen, en een eerste renteverhoging komt er medio 2019 op z’n vroegst.

VS blijft op economische stoom

Naast de tweede inschatting voor de groei in het derde kwartaal, is de ISM-index (ondernemersvertrouwen) het belangrijkste Amerikaanse cijfer deze week. De ISM heeft een grote samenhang met de gang van zaken in de reële economie. En het is bovendien een goede graadmeter voor het sentiment op beurzen. We verwachten een handhaving op een hoog niveau. De Amerikaanse conjunctuur blijft dan ook op stoom.

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot