Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 39

Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 39

De Europese economie blijft doorstomen. Vorige week kregen we niks dan goede vertrouwenscijfers gepresenteerd. Zoals verwacht. Het begon al met de ZEW-index, die het vertrouwen bij Duitse professionele beleggers meet. Maar de kers op de taart waren wel de Markit PMI’s, de inkoopmanagersindices voor de eurozone afgelopen vrijdag. Zowel het vertrouwen in de verwerkende industrie als in de dienstensector overtrof de verwachtingen. Belangrijker nog is dat zwakkere broeders als Frankrijk en Italië het ook goed doen. Enkel in Spanje is de fut er wat uit.

Perspectieven voor eurozone blijven goed

Hoe dan ook, het globale eurozoneplaatje doet ons vandaag met vertrouwen naar de Duitse IFO-index uitkijken die ons iets vertelt over het Duitse ondernemersklimaat. Net zoals we dat doen naar de ESI (Economic Sentiment Indicator) die de Europese Commissie donderdag publiceert.

Voor het overige is het een rustige Europese macroweek. De nieuwe inflatiecijfers over de maand september (publicatie komende vrijdag) zullen het beeld van flauwe inflatiedynamiek niet veranderen.

Spaans verkiezingsvuurwerk aanstaande

Op het politieke front echter, kan er zondag Spaans vuurwerk komen: het Catalaans referendum over onafhankelijkheid. Als het doorgaat tenminste. De Spaanse overheid doet er alles aan om dat te verhinderen. Maar op die manier kan de overheid ook de gematigde Catalaan weleens tegen zich in het harnas jagen. Terwijl peilingen nochtans aantonen dat slechts iets meer dan 40% van de Catalanen voor onafhankelijkheid is. Toch kennen we allemaal recente politieke gebeurtenissen waar die peilingen het uiteindelijk bij het foute eind hadden.

Financiële markten reageren tot nu toe afwachtend. Het renteverschil tussen Spaanse en Duitse staatsleningen liep weliswaar op, maar beperkt. Het spreekt voor zich dat in geval van politieke onrust dat verschil groter zal worden. Op dit moment passen wij ons beleggingsbeleid niet aan in afwachting van zondag. Het spreekt voor zich dat beleggers die daar wél op willen anticiperen en wat risico willen afbouwen, in de eerste plaats kunnen denken aan het switchen van Spaanse obligaties richting schuldpapier uit sterke euro-kernlanden.

Uitslag Duitse verkiezingen lastig te hanteren

Daarnaast zal Duitsland natuurlijk een belangrijke rol opeisen op het politieke toneel van de komende maanden. De kiezer heeft de politieke kaarten in ieder geval moeilijk geschud. Zodat het niet duidelijk is wat de houding van de uiteindelijke coalitie zal zijn ten aanzien van bijvoorbeeld de Europese plannen van Macron. Gaat Duitsland hierin mee, aangevuurd door een eventueel toekomstige Groene regeringspartij? Of wil de CDU van Merkel de rechterflank afdekken om de AfD-kiezer terug te winnen? Momenteel valt daar weinig over te zeggen. De reactie van de euro weerspiegelt deze onduidelijke situatie. De Europese eenheidsmunt verzwakt lichtjes tegenover de dollar.

China tot de orde geroepen

Vorige week stelde kredietbeoordelaar S&P de Chinese rating neerwaarts bij. In het spoor van de collega’s van Moody’s en Fitch die dat eerder al deden. Alle drie vinden ze de Chinese maatregelen om de oplopende schulden te counteren, te mager. Tegelijkertijd zien ze op korte termijn geen acuut gevaar.

Natuurlijk is het Chinese schuldenverhaal op te volgen. Ongeveer twee derde van de Chinese schulden ligt bij het bedrijfsleven. Met het leeuwendeel bij staatsbedrijven. Dat is niet onlogisch. Banken verkiezen krediet te geven aan ondernemingen waar een expliciete of impliciete staatsgarantie achter ligt in plaats van aan de meer onzekere private sector.  

Komen er maatregelen om de kredietgroei in te perken, dan dreigen die dus in de eerste plaats de private sector te treffen. Wat nadelig is op de korte én de lange termijn. De efficiëntie in de private sector ligt immers vaak hoger. Zodat het beknotten van zijn groei uiteindelijk nadelig uitvalt voor de algemene economische groei. Toch is te verwachten dat de Chinese overheid goed zal luisteren naar de economische groei. Het gestelde doel van 6,5% is nagenoeg heilig verklaard en ook zeer gewenst om politieke en sociale onrust buiten de deur te houden.

De geleidelijkheid waarmee de Chinese overheid het schuldenfenomeen aanpakt, is dan ook begrijpelijk. Bovendien maakt het feit dat zo goed als alle schulden binnenlands gefinancierd zijn een groot verschil uit met bijvoorbeeld de Amerikaanse schuldenopbouw in de aanloop naar de crisis van 2008. Zodat we het eens zijn met de kredietbeoordelaars die een waarschuwende vinger opsteken, maar voor de komende perioden geen escalatie zien.

Wellicht zijn die hogere schulden voor een stuk ook een noodzakelijk kwaad om de groei op peil te houden tijdens de draaibeweging die de Chinese economie moet maken. Van industrieel en exportgedreven naar meer consumptie en diensten. Die draaibeweging verloopt volgens plan, zoals het ondernemersvertrouwen uit de dienstensector komend weekend zal uitwijzen. Maar het soortgelijke vertrouwenscijfer uit de nog steeds belangrijke industrie, vooral met het oog op de tewerkstelling, zal tegelijk aantonen dat die het niet gemakkelijk heeft. Die vertrouwensscore zal nauwelijks boven de kritische grens van vijftig uitkomen.

Finale groeicijfer VS

In de VS tot slot, krijgen we het finale groeicijfer over het tweede kwartaal. Zonder veel nieuwe inzichten wellicht.

Opgaande lijn in bedrijfsinvesteringen?

Voor het overige zoeken we woensdag bij de nieuwe data over de orders voor duurzame goederen in augustus, naar signalen dat de bedrijfsinvesteringen op het juiste pad blijven. De maand voordien, in juli, trokken die fors aan. Een bevestiging hiervan biedt perspectief op een aanhoudend degelijk globaal groeicijfer tijdens het huidige derde kwartaal. Ook al zal dat cijfer verstoord worden door het recente orkaangeweld. Maar ook de Federal Reserve gaf vorige week al aan dat die verstoring van tijdelijke aard zal zijn en het onderliggende economische momentum in orde blijft.

Luister of lees verder

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot