Naastenzorg: grenzeloos of begrensd?

Naastenzorg: grenzeloos of begrensd?

‘Een zorgzame samenleving’. Dat was het thema van Van Lanschots Congregatiedag voor leden van religieuze instellingen op 16 oktober. De drie gastsprekers mgr. Antoon Hurkmans (bisschop van het Bisdom ’s-Hertogenbosch), professor Heleen Dupuis (lid van de Eerste Kamer en hoogleraar Ethiek) en Luc Aben (hoofdeconoom bij Van Lanschot) zorgden voor een inspirerende bijeenkomst.

Een borderline-maatschappij

Bisschop Hurkmans refereerde aan een boek van Dirk de Wachter, “Borderline Times”, en benadrukte de problemen van eenzaamheid. Het functionele denken en handelen kent ook een schaduwzijde: het succes van de één gaat ten koste van anderen en een te sterke nadruk op succes levert ook verliezers op. Maar er is ook een grote groep mensen die naastenliefde in zijn hart draagt en zijn verantwoordelijkheid voor die zorgzame samenleving wel neemt. Voor Bisschop Hurkmans is Paus Franciscus het voorbeeld hoe je met persoonlijke aandacht het verschil kunt maken, de herder die zich (emotioneel) laat voeden door de kudde. Via vrije ontmoetingen en luisteren van een functionele naar een meer zorgzame samenleving.

De zorg is niet onbeperkt

Mevrouw Dupuis ziet zorg voor elkaar als de basis van de westerse moraal, waarbij volgens Aristoteles de mens een sociaal wezen is met de opdracht het goede leven te leiden voor zichzelf en voor anderen. Het gaat er om anderen niet te schaden. Deze zorg is echter niet onbegrensd en heeft een functionele inslag. Drie vragen moeten namelijk worden beantwoord: wie is mijn naaste, wanneer is zorg gewenst en hoe geef ik daar invulling aan? Zorg als morele verplichting moet wel kunnen, “ought implies can”. Daarbij is oprechtheid natuurlijk wel belangrijk.

Een klant mag altijd 'nee' zeggen

Daar waar Bisschop Hurkmans de hoop koestert dat zorg en naastenliefde grenzeloos zijn, ziet mevrouw Dupuis functionele beperkingen aan de zorg. Ten slotte ziet mevrouw Dupuis nog een analogie tussen de kennisvoorsprong van medici en die van bankiers richting hun cliënten. Deze asymmetrie van kennis dient te worden opgeheven. In de medische sector is bij wet al geregeld dat een klant altijd nee mag zeggen. De banken kunnen hier volgens mevrouw Dupuis een voorbeeld aan nemen.

Gevolgen van de vergrijzing

Als laatste spreker gaf Luc Aben zijn visie op economie en markten. Daarbij ging hij in op de gevolgen van de vergrijzing voor de financierbaarheid van de zorg, maar ook voor de groei van de beroepsbevolking en de productiviteit. Europa moet op die gebieden de Verenigde Staten en Azië voor laten gaan. We moeten rekening houden met een structureel lagere groei en zeker in Europa is daadkracht vereist. Gegeven onder andere de lage rente blijft Van Lanschot een voorkeur houden voor aandelen, aldus Aben, maar politiek en conjunctuur blijven uitdagend.

Genoeg stof tot nadenken voor iedereen …

Andere posts

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot