Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 16

Er zijn leugens, grote leugens en statistieken. Na het verrassende Brexit-referendum en de verkiezing van Trump is er inderdaad de neiging om statistici af te branden. Toch zou dat onterecht zijn. In beide gevallen viel de uiteindelijke uitslag netjes binnen de normale foutenmarge van de peilingen. Zo kon Trump bijvoorbeeld enkel verrassen omdat het in de VS niet alleen uitmaakt hoevéél stemmen je haalt - iets wat de statistici goed hadden voorspeld - maar ook wáár deze stemmen behaald zijn.

Franse verkiezingscircus komt eraan!

Met dit in het achterhoofd zien we de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen komende zondag met spanning tegemoet. De peilingen kropen de voorbije weken immers dicht tegen elkaar aan. Ze tonen dat Le Pen best wel eens als eerste over de eindmeet kan komen, maar uiteindelijk toch geen president wordt. In de tweede ronde zou ze het afleggen tegen al haar mogelijke tegenkandidaten. Die meest waarschijnlijke tegenkandidaat is nog steeds Emmanuel Macron. Maar sinds twee weken komt ook Jean-Luc Mélenchon sterk opzetten. Zodat er nu vier kandidaten zijn, die volgens de recente peilingen op 18% tot 22% van de stemmen kunnen rekenen.

Macron positief voor Europa

Het scenario ‘Macron’ zou zonder meer positief zijn. Hij is én Europees, én hervormingsgezind. Een Franse hervormingsagenda maakt niet alleen de economie slagvaardiger, maar kan ook de Duitsers over de streep trekken om een meer groeigericht begrotingsbeleid te voeren. Waar vervolgens heel Europa van profiteert.

Vraag is natuurlijk of Macron, mocht hij president worden, in staat zal zijn om de hervormingen ook echt in de praktijk te brengen. Er zijn nogal wat Franse politici geweest die hun tanden stuk beten op hardnekkig (vakbonds)verzet. Bovendien kiezen de Fransen de komende weken niet alleen een nieuwe president. In juni staan ook parlementsverkiezingen op de agenda. Macron heeft een onvoldoende uitgebouwd partijapparaat om in de Assemblée een meerderheid te veroveren. Zodat we wellicht met een co-habitation te maken zouden krijgen: een president en parlement van verschillende politieke kleur. Vaak niet echt een garantie op krachtdadig bestuur.

Hoe dan ook, beleggers zouden Macron omarmen. Al was het maar omdat zijn verkiezingswinst een nederlaag voor het populisme betekent. De Europese obligatierente gaat wellicht hoger. Haalde de ECB enige maanden terug expliciet de onzekerheid rond de Europese electorale agenda aan om haar aankoopprogramma te verantwoorden, dit argument valt bij een overwinning van Macron weg. Wat een snellere afbouw van die aankopen waarschijnlijker maakt. Iets waarop obligatiemarkten zullen anticiperen.

Le Pen, gevaar voor Europa

In het onverhoopte scenario dat Le Pen het alsnog haalt, wordt het economische verhaal helemaal anders. Akkoord, zij heeft een forse agenda van investeringen en lastenverlagingen. Wat op korte termijn de Franse economie een duw kan geven. Maar haar uiteindelijke ‘project’ is er één van hervorming van de EU tot een los samenwerkingsverband, zonder gemeenschappelijke munt. Mislukt ze in die opzet, dan wil ze Frankrijk uit de EU loodsen. Een stap die het land misschien 5% tot 10% van zijn Bruto Binnenlands Product (BBP) kost. Het positieve effect op de export vanuit een zwakke Franse frank zou meer dan teniet worden gedaan door de isolationistische positionering en oplopende obligatierente. Bovendien komt het algehele Europese project op (nog) losse(re) schroeven te staan. Met een wellicht definitief gebroken Frans-Duitse as in de hand, brengt Le Pen dat project dan misschien zelfs de genadeslag toe. Een scenario waar tegenover de economische en politieke gevolgen van zoiets als de Brexit een peulenschil zijn.

Le Pen als president betekent dalende beurzen. Terecht, ons inziens. De stilaan natuurlijke neiging om bij politieke turbulentie een beursdaling automatisch als koopkans te zien, zou hier niet noodzakelijk een goede strategie zijn. Traditionele veilige havens als staatsleningen van euro-kernlanden, goud, de Zwitserse frank, Japanse yen of Amerikaanse dollar zouden volop hun rol spelen.

Mélenchon eveneens niet wenselijk

Ook een sterke prestatie van de opzettende outsider, Mélenchon, zou onrust op markten met zich meebrengen. Mélenchon kan het best omschreven worden als Euro-sceptisch en radicaal links. Zodat bijvoorbeeld de kansen op een hervormingsagenda het nulpunt benaderen. Een uitkomst van de eerste ronde met Le Pen en Mélenchon als winnaars lijkt dan ook het slechtst denkbare scenario voor beleggers. Zowel op de korte als de langere termijn. Met druk opgezochte veilige havens zoals we die al aanhaalden.

Een onverhoopte wederopstanding van Fillon daarentegen zou in de smaak vallen bij markten. Maar vooral het woordje onverhoopt lijkt hier toch belangrijk.

Vergeet de Europese inkoopmanagers niet

Het startschot van het Franse verkiezingscircus zal deze week veel aandacht opeisen. Puur economisch hebben we daarnaast vooral oog voor de Europese inkoopmanagersindex van onderzoeksbureau Markit. Volgens deze index bereikte het ondernemersvertrouwen vorige maand zijn hoogste niveau sinds zes jaar. Niet alleen de Europese consumenten, ook de producenten laten de politieke onzekerheid niet aan hun hart komen. Dit goede onderliggende economische sentiment is trouwens een belangrijke reden waarom we in een gespreide aandelenportefeuille een Europees accent leggen.

Regering Trump moet beloftes waarmaken

In de VS tot slot, staan weinig cijfers op de rol. Eind vorige week deden zwakke inflatiecijfers en kleinhandelsverkopen over de maand maart even de wenkbrauwen fronsen. Geschoond voor éénmalige elementen waren ze echter degelijk. Nieuwe data over de industriële productie en Markit PMI’s kunnen deze week dat beeld bevestigen.

Toch zijn de verwachtingen rond de Amerikaanse economie al enige tijd hoger gespannen dan de harde cijfers kunnen leveren. Vandaar het belang dat de regering Trump niet al te lang meer kan wachten met het concreet maken van haar beloftes. Bijvoorbeeld rond een hervorming van de belastingen. Maar afgaand op de commentaren van minister van financiën Mnuchin zal de zelf opgelegde deadline van augustus niet gehaald worden om een concreet plan op tafel te hebben.

 

 

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot