Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 48

Beperkt de OPEC deze week haar olieproductie? In september kwamen de olieproducenten overeen dagelijks ongeveer 3% minder op te pompen. Op 30 november moet deze algemene afspraak worden omgezet in concrete quota per land.

Houd de 50 dollargrens in de gaten

De hoop op een akkoord stimuleerde begin vorige week de prijs van een vat Brent-olie. Tot net onder de 50 dollargrens. Tegenstrijdige berichten uit het onderhandelingskamp, lieten de prijs ondertussen terugvallen. Komt er inderdaad overeenstemming, dan kan de 50 dollargrens opnieuw doorbroken worden. Beperkt de OPEC zich uiteindelijk tot de bevriezing van de huidige productie, of komt er helemáál niets uit de bus, dan staat de olieprijs wellicht zo weer een aantal procenten lager.

Heeft Trump invloed?

Ten tijde van de OPEC-bijeenkomst in september, ging de wereld er nog vanuit dat Clinton de volgende president van de Verenigde Staten zou worden. Niet dus. Wat ons bij de vraag brengt of het presidentschap van Trump de kansen op een definitief akkoord verhoogt of juist niet?

Voor beide scenario’s is iets te zeggen. Slaagt Trump erin om, via infrastructuurinvesteringen en lagere belastingen, de Amerikaanse economie een impuls te geven, dan kan de vraag naar olie toenemen. Wat meteen aan de nood voor een lager productiepeil zou knagen.

Anderzijds leidt Trump’s beleid tot een sterkere dollar en hogere rente. Die hogere Westerse renteniveaus zijn traditioneel geen goed nieuws voor groeilanden. Ze dreigen geconfronteerd te worden met internationale investeerders die hun geld repatriëren, om in te spelen op de hogere rentes in hun ‘thuisregio’. Dat kan een rem zetten op de economische dynamiek in groeilanden. Wat vervolgens drukt op de vraag naar energie. Landen die bovendien zélf olieproducent zijn, willen de lagere inkomsten vanuit de lagere groei wellicht compenseren met een hogere olieprijs. Allemaal argumenten om dan toch maar wat minder zwart goud naar boven te halen.

Vooral ook met het zicht op een hogere Amerikaanse productie. Trump wil Amerikaanse producenten immers minder (milieu-)reglementering in de weg leggen.  

Trump mogelijk positief voor OPEC-deal

Per saldo lijkt Trump de kansen op een OPEC-deal dus positief te beïnvloeden. Toch blijft het met spanning uitkijken. Slaagt de OPEC er bijvoorbeeld in om niet-OPEC-lid Rusland mee aan boord te trekken? Het zou vrij zinloos zijn om zelf minder op te pompen, waarbij de Russen vervolgens in het productiegat springen. En er per saldo niets verandert aan het wereldwijde overaanbod. Ook rond eerdere dwarsliggers Irak en Iran blijven vooralsnog de nodige vraagtekens bestaan. Iran schroefde zijn productie fors op na de nucleaire deal. Irak van zijn kant, vraagt enig begrip voor de geldverslindende strijd tegen IS. Voor Saudi-Arabië is een hogere olieprijs wel héél belangrijk. De Saudis willen immers in 2018 hun staatsproducent Aramco naar de beurs brengen.

Uitkijken dus of alle verschillende belangen verzoend kunnen worden. Het vooropstellen van een concrete kans op een deal is altijd delicaat, maar laat ons het getal van 60% noemen. De uiteindelijke OPEC-beslissing zal in ieder geval de financiële markten beroeren deze week.

Industrie en arbeidsmarkt VS blijven goed

Zoals steeds, staan op eerste vrijdag van de maand de Amerikaanse arbeidsmarktcijfers op de agenda. Gezien de degelijke recente economische data, is er geen reden aan te nemen dat de arbeidsmarkt de FED-intentie om spoedig de rente te verhogen, zal dwarsbomen. We verwachten dus mooie cijfers.

De ISM Manufacturing index kan op donderdag een bijkomend signaal geven dat de Amerikaanse industrie het best goed doet. Vorige week liet de Markit PMI Manufacturing al een dergelijk signaal achter. Voorlopig lijkt de sterkere dollar nog niet al te veel invloed te hebben. Vraag is of dat de komende maanden zo blijft natuurlijk.

Referendum Italië belangrijkste wapenfeit in Eurozone

De Europese cijfers blijven wijzen op een matige groei, die weliswaar lichtjes aantrekt. Toch is het allemaal nog onvoldoende om bijvoorbeeld de werkloosheid betekenisvol te laten afnemen. Donderdag zal wellicht blijken dat die er nog niet in slaagt om onder de 10% te duiken.

Italianen naar de stembus

De belangrijkste Europese dag van de week is echter zondag. Dan gaan de Italianen naar de stembus voor het grondwettelijke referendum. Hoewel de recente ervaringen leren om voorzichtig te zijn met peilingen, ziet het ernaar uit dat premier Renzi het niet gaat halen. Wat het land in een politiek vacuüm kan storten. Of de euro-sceptische Vijfsterrenbeweging van Beppe Grillo de wind in de zeilen geven. Zodat het Italiaanse probleem een Europees probleem dreigt te worden.

In de reeks politieke risico’s die we de komende weken en maanden op ons af zien afkomen, is Italië een nieuwe concrete test. De kans is reëel dat markten hier deze week op anticiperen. De rente op Italiaans staatspapier liep alvast fors op.

Verrassing ligt op de loer

Mocht Renzi het referendum inderdaad verliezen, dan kunnen markten natuurlijk alsnog verrassend uit de hoek komen. Net zoals na de Trump-verkiezing. In de redenering dat een eventueel toekomstig populistisch beleid op korte termijn goed kan zijn voor de economische groei. Toch lijkt de kans op dergelijke reactie kleiner in het ‘Italiaanse dossier’. Het betreft hier immers het ruimere project van de Europese Unie en de eurozone wat opnieuw in twijfel kan worden getrokken. De onzekerheid die hierdoor zou ontstaan heeft misschien nog fundamentelere gevolgen dan de keuze van een Amerikaans president. Die is immers verkozen binnen een per saldo afgelijnd Amerikaans institutioneel systeem.

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot