Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 38

Woensdag. Dat is dé dag die financiële markten in hun agenda hebben aangestipt. Dan vergadert zowel de Bank of Japan (BoJ) als de Federal Reserve (Fed). Hun beslissingen zullen deze week een stempel drukken op financiële markten.

VS: geen reden voor monetaire actie

Lager dan verwachte banencreatie, afbrokkelende industriële capaciteitsbezetting, vertragende detailhandelsverkopen, ondernemersvertrouwen dat een klap krijgt…, zomaar een greep uit de recente macrodata die de Fed geen aanleiding geven om deze week de rente op te trekken. Ook al niet omdat de Amerikaanse presidentsverkiezingen met rasse schreden naderen. Indien mogelijk zal de Fed er alles aan doen om uit het politieke gewoel te blijven.

Toegegeven, de inflatiedruk neemt licht toe, maar niet dusdanig dat acuut ingrijpen noodzakelijk is. De Amerikaanse consumptie-inflatie, gecorrigeerd voor energie en voeding,  schommelt eigenlijk al geheel 2016 iets boven de 2% op jaarbasis. Dat is tot op heden geen reden voor monetair ingrijpen geweest .

Wellicht zullen de Amerikaanse centrale bankiers alles nog even bij het oude laten. Maar tegelijk ook hinten op een opwaarts rentestapje vóór het jaareinde. Volgens financiële markten is er een kans van 70% dat de rente in december hoger gaat. Maar dan moet het macrobeeld niet al te veel verslechteren. Zoals eerder opgemerkt zitten daar de nodige neerwaartse risico’s.

We zullen zien. De Fed zal in ieder geval behoedzaam te werk moeten gaan. Tenminste als ze beleggers niet wil bruuskeren. Die beseffen ten volle dat een renteverhoging eraan komt. Maar vergelijken we de verwachtingen van financiële markten met de eigen projecties van de Fed, dan zit daar best wat discrepantie tussen. De Fed-leden denken dat ze de komende maanden veel forser de beleidsrente zullen moeten optrekken dan wat markten momenteel inprijzen. Het is niet de eerste keer dat deze situatie zich voordoet.

Fed-baas Yellen zal in haar commentaren de fluwelen handschoen moeten aantrekken. Niet om beleggers te plezieren. Maar wel omdat nervositeit op markten een rechtstreekse invloed kan hebben op de reële economie. Bijvoorbeeld via het consumentenvertrouwen.

En dan nog de Amerikaanse dollar. Al te drastisch Fed-ingrijpen of al te voortvarende commentaren zouden een nieuwe versterking kunnen veroorzaken. Iets wat de Amerikaanse industrie momenteel kan missen als kiespijn. Zo is de sterke Amerikaanse munt een van de verklaringen achter het relatief zwakke industriële producentenvertrouwen. Vrijdag zal uit de Markit PMI Manufacturing-cijfers naar onze mening blijken dat dit nog niet echt verbeterd is.

Financiële markten zullen de toelichting bij het Amerikaanse rentebesluit dus met argusogen volgen. Als die toelichting neutraal is, zal de reactie rustig zijn. In het andere geval kan er opnieuw nervositeit ontstaan. Vooral gegeven een kader waarin Amerikaanse aandelen al niet echt goedkoop geprijsd zijn en de bedrijfswinsten ook niet bepaald tot de verbeelding spreken.

Japan: centrale bank moet klare wijn schenken

Kuroda, Gouverneur van de Bank of Japan (BoJ), bevestigde recent alle wettelijke middelen te willen inzetten om het beleid van kwantitatieve verruiming verder door te duwen. De BoJ bezit nu reeds 40% van de overheidsobligaties, 65% van de aandelenindex ETF’s en prijkt in het top 10-aandeelhouderslijstje van het overgrote deel van de beursgenoteerde ondernemingen. Dat allemaal zonder enig effect op de inflatie(verwachtingen).

Het zal woensdag een spannende dag worden. We tasten een beetje in het duister welke richting men op wil. De Japanse centrale bank lijkt verdeeld en ook de commentaren van Kuroda gingen niet steeds dezelfde richting uit. De Japanners dreigen tegen de limieten van hun beleid aan te lopen. De markt van koopbare instrumenten droogt als het ware op. Daarnaast gaf Kuroda zelf toe dat de negatieve beleidsrente erg nadelig werkt voor Japanse banken. Ook de financiële markten staan niet te poppelen voor een diepere negatieve beleidsrente. De invoering van de negatieve rente in Japan zorgde begin dit jaar voor een forse aandelencorrectie.

De voorbije weken maakte de BoJ een balans op van haar ruime geldbeleid. De uitkomst van die oefening zal mede bepalend zijn voor de nieuwe beslissing. Los van eventueel méér te doen, denken we dat er enige bijsturingen komen aan het opkoopprogramma. Zo zou de BoJ haar aankopen kunnen concentreren op obligaties met kortere looptijden, terwijl de Japanse overheid haar uitgiftes concentreert op de langere looptijden. Hierdoor kan het verschil tussen de korte en de lange rente wat oplopen, iets wat we recent al zagen gebeuren. Dat geeft banken iets meer financiële ademruimte. Waarmee meteen een van de schadelijke neveneffecten van het ruime geldbeleid enigszins gecounterd wordt.

Japanse exporteurs (en de beurs) zouden bijkomende stappen in ieder geval verwelkomen. Dat zou de yen opnieuw wat kunnen verzwakken. Komen die stappen er niet, dan kan de Japanse munt verder versterken. Met negatieve inwerking op Japanse aandelen.

Europa: voortgang van matige groei

In Europa oogt de macro-agenda deze week mager. De belangrijkste cijfers komen pas eind van de week, met het consumentenvertrouwen en de Markit PMI’s. We verwachten niet veel verandering in het beeld van matige groei.

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot