Wat als...

Wat als...

Net zoals verandering de enige constante is, is onzekerheid de enige zekerheid. Het voorbije jaar 2016 heeft dat nogmaals duidelijk gemaakt. Voor het eerste verlaat een land de Europese Unie, en niet het minste. En in de VS legt een ‘kleurrijk’ president zonder enige politieke bestuurservaring de eed af.

Bovengenoemde verrassingen, ook al zijn ze van twijfelachtige aard, pakten goed uit voor beurzen. Verder laat de wereldwijde economische groei een kleine versnelling zien en blijft het geldbeleid van de Europese en Japanse centrale banken ruim tot zeer ruim.

In ons beleggingsbeleid bewandelen we momenteel de gulden middenweg. Zo blijven we investeren in aandelen, maar we overdrijven niet met onze posities. De economie mag dan wel aantrekken, echt uitbundig is het allemaal niet. Ook structurele factoren, zoals de hoge Europese werkloosheid, verbeteren slechts langzaam. Daarnaast is in de Amerikaanse aandelenkoersen al best wat optimisme ingeprijsd.

Het mag duidelijk zijn dat markten (lees beleggers) de voorbije maanden over een sterke maag beschikten en politieke schokken makkelijk absorbeerden. Maar niets garandeert dat dat zo blijft.

Bij dit alles is het belangrijk om naast een centraal scenario ook oog te hebben voor alternatieven. Voor de ‘wat als?’-vragen. We belichten er drie. Zowel positieve als negatieve. Want hoewel de laatste maanden iets anders suggereren, kan het onverwachte of onwaarschijnlijke ook positief uit de hoek komen.

  • Wat als... de Britten gewoon bij de EU blijven?
  • Wat als... Le Pen de Franse presidentsverkiezingen wint?
  • Wat als... Trump een regelrechte handelsoorlog ontketent?

Wat als… de Britten gewoon bij de EU blijven?

Nu de Britten inzetten op een harde Brexit en daarmee aangeven niets te voelen voor een constructie van half binnen en half buiten Europa lijkt een dergelijke draai van het Verenigd Koninkrijk niet heel waarschijnlijk. Maar onmogelijk is het ook niet. Direct na het Brexit-referendum werd pijnlijk duidelijk dat er helemaal geen plan of scenario is om het ‘echtscheidingsproces’ gestructureerd aan te pakken.

Door onverzettelijkheid van de EU om ook maar enige concessie te doen, kan het Verenigd Koninkrijk op zijn stappen terugkomen. Of andersom, de EU kan hervormingen voorstellen die verder gaan dan de deal die Cameron in februari met de andere lidstaten afsloot.

Opgejaagd door de electorale agenda (of uitslagen…) kan de EU ook intern hervormen. Los van het Brexit-dossier. Met als uitgangspunt het ‘subsidiariteitsprincipe’: meer bevoegdheden (terug)leggen bij de lidstaten in plaats van op het centrale Europese niveau. Dergelijke hervormingen zouden de Britten kunnen overhalen om alsnog lid te blijven van de club.

Wat zijn de gevolgen?

In de eerste plaats zou de Britse economie er op langere termijn wél bij varen. Tot nu toe verteerde die economie het Brexit-referendum wonderwel. Met dank aan het goedkopere pond en de acties van de Bank of England. Dit zijn echter tijdelijke effecten. Zo stimuleert de goedkopere munt de inflatie. Wat op zijn beurt aan de koopkracht van de consument knabbelt. Ondernemingen zijn ook terughoudender geworden om te investeren. Een uiteindelijke ‘Bremain’ veegt deze ‘groeiremmers-op-termijn’ van tafel. Met positieve gevolgen voor zowel het pond als Britse aandelenkoersen.

Vanwege economische én politieke redenen profiteren Europese aandelen dan ook. Hervormingen kunnen immers de wind uit de zeilen van anti-Europese politici nemen. Waardoor internationale beleggers hun terughoudendheid om in Europese aandelen te investeren wat laten varen.

Hand in hand met de hogere aandelenkoersen, stijgt in dit scenario ook de lange rente. Optimistischere beleggers verlaten in een dergelijk scenario de veilige haven van (kwalitatieve) staatsleningen. Wat de obligatiekoersen dan drukt en de rente opjaagt.

Wat als… Le Pen de Franse presidentsverkiezingen wint?

Eerst en vooral: de kans dat dit gebeurt lijkt bij voorbaat niet al te groot. Volgens de peilingen heeft Le Pen weliswaar een goede kans om als winnaar uit de eerste ronde te komen, zonder echter de 50%-drempel te overschrijden. Door een bundeling van de overige politieke krachten kan haar in de tweede ronde de gang naar het Elysée belemmerd worden.

Komt Le Pen in de tweede ronde als winnaar uit de stembus, dan zijn de gevolgen enigszins het spiegelbeeld van het scenario waarin het Verenigd Koninkrijk bij de EU blijft. In plaats van het euro-scepticisme in te dammen, tiert het dan welig verder. Zolang het Front National geen meerderheid in het parlement heeft, is een Frans referendum over Frans euro- of EU-lidmaatschap lastig. Maar de patstelling is dan wel compleet. Zowel in Frankrijk als in de rest van Europa. Andere landen zullen weigeren om met Le Pen samen te werken. Zodat de politieke crisis alle ruimte krijgt om uit te dijen.

Beleggers die ervan uitgaan dat, net als na de verkiezing van Trump of het Brexit-referendum, (Europese) aandelenkoersen zullen stijgen in plaats van de verwachte daling vertonen, hebben het wellicht mis. Een verlamde of desintegrerende EU heeft immers zware economische en politieke gevolgen. De groei dreigt langdurig onder druk te komen. Maatschappelijk onbehagen en onrust, zowel bij consumenten als ondernemingen, versterken de negatieve spiraal.

Beleggers vluchten naar veilige havens: goud, Duitse, Nederlandse of Amerikaanse staatsleningen, de Zwitserse frank, dollar en yen.

Wat als… Trump een regelrechte handelsoorlog ontketent?

Hoe de handelspolitiek van Trump concreet zal uitpakken, is voorlopig onbekend. Dat er meer protectionisme komt, lijkt echter een zekerheid. De Trump van de voorbije weken verschilt niet zo veel van de Trump tijdens de campagne. Toenmalige beloftes en speerpunten zullen wellicht invulling krijgen. Ook als het gaat over handelstarieven of de heronderhandeling van handelsverdragen.

In ons centrale scenario gaan we ervan uit dat de schade uiteindelijk zal meevallen. Zo kan de VS, als lid van de WTO (World Trade Organisation), niet op eigen houtje besluiten nemen. Bovendien zullen tegenmaatregelen van andere landen schadelijk zijn voor de VS.

Komen er uiteindelijk tóch importtarieven, zoals tijdens de campagne geciteerd (bijvoorbeeld 35% en 45% voor respectievelijk de Mexicaanse en Chinese import), dan verrast dat bijgevolg alsnog negatief.

De gevolgen zullen fors zijn. Want hoe je het ook wendt of keert, de wereldwijde economische en financiële verwevenheid is het laatste decennium alleen maar toegenomen. Een handelsoorlog tussen twee van de meest belangrijke economische spelers, de VS en China, heeft ons inziens een grote negatieve impact op de ontwikkeling van de wereldeconomie. Investeringsplannen worden opgeborgen en personeel wordt op straat gezet. De consumptie krijgt een klap. Een klap die extra kracht krijgt door de hogere inflatie.

Voor beleggers verliezen een aantal markten hun statuut van ‘veilige haven’. De velen die weglopen uit aandelen kunnen niet terecht op de obligatiemarkt. Door de oplopende inflatie gaat ook de lange rente immers hoger. Goud blijft wél een vluchthaven. Ook de euro kan profiteren van het commerciële wapengekletter tussen de VS en China. Hoewel het voor zich spreekt dat de Europese economie en aandelen evenzeer in de wereldwijde economische klappen zouden delen.

Onzekere handelspolitiek Trump meest waarschijnlijk

Kijken we naar de geschetste alternatieve scenario’s dan moeten we concluderen dat de eerste twee, een draai van 180 graden van het Verenigd Koninkrijk en dat Le Pen haar intrek neemt in het Elysée, vrij onwaarschijnlijk zijn. Maar dat kunnen we niet zeggen van de handelspolitiek van de 45e president van de VS. En dus kijken wij, samen met de gehele (financiële) wereld, naar de stappen die president Donald J. Trump de komende tijd gaat zetten.

Andere posts

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot