Links, rechts… Links!

Links, rechts… Links!

De Angelsaksische kiezer lijkt een economische draai naar links te maken. Ook Trump sprak de linkse kiezers aan en pleitte voor terugkeer van de traditionele industriebanen naar de VS. In het Verenigd Koninkrijk zette Labour zich af tegen de bezuinigingen van de voorbije jaren. Zet deze trend zich ook elders door, dan is dat niet alleen maatschappelijk relevant, maar ook voor beleggers.

Britse premier May verslikt zich

Vanuit onze continentale bril bekeken was het best opvallend: in de hele Britse kiescampagne speelde de Brexit geen echte rol van betekenis. Mocht dat wél zo zijn geweest, dan hadden de Liberal Democrats wellicht beter gescoord. Labour, de winnaar van de stembusslag, maakte in zijn campagne weinig woorden vuil aan de Brexit. Partijleider Corbyn beschouwde dat als een genomen beslissing.

Ouderwets, maar effectief

In plaats van de Brexit-discussie op te poken, voerde Corbyn een ouderwets linkse campagne, gericht op de ‘slachtoffers’ van de globalisering. En tegen een verdere versobering van de overheidsuitgaven. Labour begreep dat bij het Brexit-referendum een thema als migratie weliswaar belangrijk was, maar dat het in essentie een anti-elitekreet was. Een elite die de vruchten van de economische globalisering voor de neus van de ‘werkende burger’ zou weggraaien.

Verleden breekt May op

Vlak na haar aantreden roerde ook Theresa May die trom. In oktober 2016 gaf ze de ‘geglobaliseerde elites’ de schuld voor de (economische) pijn bij lagere en middeninkomens. Nadat ze in maart van dit jaar Artikel 50 van het Europese verdrag activeerde, en daarmee formeel de uittredingsprocedure opstartte, schakelde ze echter over op een meer nationalistisch discours. Hamerend op een harde Brexit, inspelend op de Britse trots en zich afzettend tegen Europa. Dat stond ook centraal in haar verkiezingscampagne.

Nadat ze nieuwe besparingen in het vooruitzicht stelde, sneeuwden haar eerdere ‘anti-elite-uitspraken’ bovendien verder onder. Samen met lagere bedrijfsbelastingen zijn dat niet echt beloftes waar de economisch zwakkeren voor warmlopen. Net zomin als voor hogere eigen bijdragen in de ouderenzorg.

Toen bovenop dit alles de aanslagen in Manchester en Londen ook nog eens rechtstreeks gelinkt werden aan de besparingen die May als minister van binnenlandse zaken bij de politie doorvoerde, was de electorale ontgoocheling een feit.

Hoe kan dat nou?

Menig Brits Conservatief zal zich de vraag stellen hoe het mogelijk is om een 22%-voorsprong in de peilingen in enkele weken tijd bijna volledig te verkwanselen. Wel, een belangrijk deel van het antwoord is dat May en de kiezer op een andere golflengte zaten. Ze leefden als het ware langs elkaar heen, ieder in zijn eigen dimensie.

De twee dimensies van politiek

In essentie speelt politiek zich af in twee dimensies: een economische (met de keuze tussen links of rechts) en een socio-culturele (met als keuze progressief of conservatief).

Op die tweede as, de socio-culturele, lijkt de kiezer op te schuiven richting conservatisme. Althans, dat suggereren fenomenen als de Brexit of president Trump. Met bijvoorbeeld een meer kritische houding tegenover migratie. Vaak verkondigen mainstream conservatieve partijen hierover standpunten die een vijftal jaar terug als ondenkbaar of zelfs grensoverschrijdend werden beschouwd.

Verschuiven naar links

Maar ook op de economische as zien we verschuivingen. Naar links. In tegenovergestelde richting dus dan daar waar conservatieve partijen zich economisch meestal profileren. May ondervond dat aan den lijve. Ze verloor mede door haar economisch rechtse uitspraken tijdens de campagne. En door te veel nadruk op het socio-culturele. Ze probeerde de kiezer te verzamelen achter de nationale vlag. Terwijl die blijkbaar eerder rond de keukentafel bijeen wil komen. Een tafel waar brood op moet. Of waaraan cursussen van gratis universitair onderwijs kunnen worden ingestudeerd.

Ook Trump dankte zijn overwinning gedeeltelijk aan het paaien van de (lagere) middenklasse. Door te praten over banen in de traditionele industrie. In ieder geval niet over gezonde overheidsfinanciën. Trumps plannen doen het overheidstekort en de schuld fors oplopen.

Einde aan besparingen in zicht?

Er zijn dus signalen dat het electoraat de beleidmakers richting een ruimer begrotingsbeleid duwt. Kiezers willen een concreet perspectief. Ze lezen in de krant dat het economisch beter gaat of dat beurzen stijgen. Maar zelf ervaren ze dat onvoldoende als ze geen (nieuwe) baan hebben, hun pensioen de levensduurte niet volgt of tegen hogere zorgkosten aankijken.

In het VK lijkt de besparingsagenda in ieder geval op sterven na dood. Politici in andere Europese landen kunnen dezelfde analyse gaan maken. Daarbij komt nog dat het economische herstel ervoor zorgt dat er meer in de schatkist komt. Overheden kunnen nu meer aan de wensen van kiezers voldoen. Of de periode van bezuinigen dan definitief en overal verleden tijd is, valt af te wachten. Maar het is in ieder geval een strategisch scenario waar we rekening mee moeten houden.

Gevolgen voor beleggers

Een van de gevolgen van dit scenario kan hogere inflatie zijn. Met oplopende rentetarieven op korte en lange termijn. Geen aantrekkelijke omgeving voor reguliere obligaties, maar inflatiegerelateerde obligaties zijn een alternatief om de koopkracht te behouden.

Voor aandelen is het een ander verhaal. Zolang die inflatie niet de spuigaten uitloopt en centrale banken niet al te fors moeten ingrijpen, zullen aandelen het in een dergelijk klimaat relatief goed doen.

De beste kansen zouden zich echter bij inflatievaste beleggingen kunnen voordoen. Vaak zijn dat zaken die tastbaar zijn: onroerend goed, grondstoffen of goud.

De wereld verandert razendsnel. Beleidsmakers passen zich aan. Waarbij ze steeds meer draaien richting de wind vanuit de samenleving. Die lijkt zachtjesaan vanuit economisch linkse hoek te komen. Op dit moment is dat nog niet voldoende concreet en ruim verspreid om het beleggingsbeleid op aan te passen. Maar het zou best kunnen dat een gemiddelde gespreide portefeuille er over een aantal jaren fundamenteel anders uitziet. Als weerspiegeling van een fundamenteel ander begrotingsbeleid.

Andere posts

Van Lanschot maakt gebruik van cookies voor een goede werking van de site, voor tracking en voor het bijhouden van statistieken. Gaat u verder op de site? Dan stemt u erin toe dat wij cookies plaatsen. Lees meer over cookies bij Van Lanschot