Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 10

Hoofdeconoom Luc Aben blikt vooruit - week 10

05 maart 2018
President Trump wil importtarieven op staal en aluminium instellen; de aandelenbeurzen reageerden negatief. Beleggers vrezen voor een escalerende handelsoorlog. Dat zou op de economische groei en bedrijfswinsten drukken, terwijl de inflatie juist hoger zal gaan. Niet echt een cocktail waar aandelenbeleggers van houden.

President Trump wil importtarieven op staal en aluminium instellen; de aandelenbeurzen reageerden negatief. Beleggers vrezen voor een escalerende handelsoorlog. Dat zou op de economische groei en bedrijfswinsten drukken, terwijl de inflatie juist hoger zal gaan. Niet echt een cocktail waar aandelenbeleggers van houden.

Nadere duiding Amerikaanse handelspolitiek

Deze week krijgen we wellicht meer details over hoe die importheffingen. En of deze maatregelen daadwerkelijk ook doorgaan. Iets wat met een president als Trump nooit zeker is. Ongetwijfeld is er druk van het Congres, het buitenland en de ondernemerswereld om er alsnog van af te zien.

Maar in de veronderstelling dat de aangekondigde heffingen er inderdaad komen, zijn die dan een eerste schot voor de boeg in een bredere handelsoorlog? Of zal het door tal van uitzonderingen in de praktijk eerder een symbolische maatregel blijken, vooral bedoeld voor de binnenlandse politieke bühne? De geviseerde producten vertegenwoordigen maximaal 2,5% van de totale Amerikaanse import.

Wat hoe dan ook verontrustend is, is dat Trump deze stap verantwoord door te verwijzen naar de nationale veiligheid. Dit maakt dat deze plannen een ander karakter hebben dan ‘normale’ importheffingen, zoals die wel vaker voorkomen. Normaal gezien spelen specifieke, cijfermatig onderbouwde economische motieven voor gerichte maatregelen. Geen algemene maatregel gebaseerd op een heel brede redenering en één die ook absoluut niet geslikt wordt door de rest van de wereld. Die bestempelen het veiligheidsargument als regelrechte lariekoek.

Het belangrijkste gevaar is dan ook dat het Witte Huis deze redenering zal doortrekken naar andere domeinen. Wie vastberaden is een stok te vinden om mee te slaan, vindt er heus wel één. Of die slagen nu inhoudelijk terecht zijn of niet. Als andere landen vervolgens hetzelfde doen, dan is een globale handelsoorlog zó realiteit.

Nogmaals, de komende dagen kijken markten uit naar meer details. Maar het voelt niet goed. Het economische beleid van Trump heeft alles in zich om op de iets langere termijn grote vraagtekens op te roepen. Of het nu gaat om een oplopend begrotingstekort zelfs tijden van economische bloei, of handelsbeperkingen gemotiveerd door ‘nationale veiligheid’. Vooralsnog gaan we uit dat het gezonde verstand zal prevaleren op het eind.

Dan toch hogere Amerikaanse lonen?

Waar markten deze week óók naar uitkijken, is het Amerikaanse arbeidsmarktrapport. In januari zorgde de forsere stijging van de uurlonen voor het aanwakkeren van inflatie- en rentevrees. Met nervositeit op beurzen tot gevolg. Of die vrees voor die hogere loonstijging terecht was, is nog maar de vraag. Het barre weer in januari in de VS zorgde voor vertekende –lees hogere- loonstatistieken. Naast het aantal nieuwe banen in februari, dat opnieuw hoog zal zijn, is het verloop van de uurlonen in dus hét cijfer om naar uit te kijken.

In verhouding tot bloeiende arbeidsmarkt, is de loongroei tot nu toe matig geweest. Geleidelijk zal de druk echter toenemen. Toch verwachten we niet dat er op korte termijn een regelrechte loonspiraal op gang komt. Zodat er op dit moment geen aanleiding is om méér renteverhogingen van de Fed te verwachten dan het aantal waar beleggers nu al rekening mee houden.

ECB: klein stapje richting ‘normaler’ beleid?

In de eurozone komt de ECB bijeen. Qua beleid zal er niks veranderen, qua communicatie misschien wél. Tot nu toe herhaalden de centrale bankiers steevast dat ze het maandelijkse opkoopbedrag van obligaties op enig moment hoger kunnen trekken, mochten ze dat nodig vinden. Wellicht dat de ECB dat zinnetje de week laat vallen. Het economische plaatje van de eurozone blijft er immers rooskleurig uitzien. Zodat de noodzaak om de geldpersen sneller te laten draaien dan ze nu al doen, steeds onwaarschijnlijker wordt.

Dit zou dan een eerste stap zijn naar een normalisering van het monetaire beleid. Een klein stapje, weliswaar. We verwachten dat de ECB nog geheel 2018 haar balans blijft opblazen, zij het met kleinere bedragen vanaf oktober. Met die inflatie richting de ECB-doelstelling van net geen 2%, wil het immers nog niet écht lukken. Een eerste verhoging van de beleidsrente is wellicht iets voor de tweede helft van 2019.

Voor het overige knikt de eurozone instemmend dat een nieuwe Duitse regering het levenslicht ziet. In Italië lijkt de (zeer voorlopige) verkiezingsuitslag dan weer een garantie te zijn voor aanslepende regeringsonderhandelingen. De eurosceptische partijen (Vijfsterrenbeweging en Lega) behaalden een sterke score. Met zelfs de mathematische mogelijkheid dat ze samen tot een meerderheid komen. Maar zo ver zijn we nog niet.

Het politieke spaghetti-kluwen zal in ieder geval een krachtig hervormingsbeleid in de weg blijven staan. Ooit kan dat weer problemen opleveren, met name als de economische temperatuur in de eurozone ooit weer daalt. Soortgelijke problemen kunnen optreden als de eurosceptici hun toon richting Europa opnieuw aanscherpen. Deze was wat gemilderd nadat Le Pen er in Frankrijk geen succes mee behaalde. Waarbij we tegelijk in het achterhoofd moeten houden dat de meerderheid van de Italianen vóór de euro is. Bovendien is de Lega in het economisch sterke Noord-Italië sterk pro-ondernemers. En bijgevolg voorzichtig met al te fel tegen de euro te fulmineren.

Financiële markten reageren op dit moment rustig. Vooral omdat de Vijfsterrenbeweging, ondanks het feit dat het de grootste partij is, geen absolute meerderheid haalde. Maar nogmaals: een spaghetti-kluwen. Met een onduidelijke situatie die nog maanden kan aanhouden.

 

 

Blijf op de hoogte

Ontvang vijf maal per jaar het online magazine Cornelis. Het magazine staat boordevol interviews, video’s en interessante artikelen voor ondernemers.